GABA

Το GABA είναι νευροδιαβιβαστής: μια χημική ουσία με την οποία επικοινωνούν τα νευρικά κύτταρα. Στο κεντρικό νευρικό σύστημα λειτουργεί ως ανασταλτικός διαβιβαστής, δηλαδή συμμετέχει στη μείωση της διέγερσης των νευρικών κυττάρων.

Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι μέρος του GABA μπορεί να παράγεται από μικρόβια του εντέρου. Σε ανασκόπηση της βιβλιογραφίας για τον άξονα μικροβιώματος–εντέρου–εγκεφάλου αναφέρεται ότι τα μικρόβια του εντέρου είναι ικανά να παράγουν τα περισσότερα νευροδιαβιβαστικά που απαντούν στον ανθρώπινο εγκέφαλο, και ότι ενδείξεις συσσωρεύονται υπέρ της άποψης πως επηρεάζουν τη νευροχημεία και τη συμπεριφορά ¹. Η ίδια ανασκόπηση επισημαίνει πως τα σχετικά δεδομένα προέρχονται κυρίως από μεταφραστικές μελέτες και ότι ο μηχανισμός δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως ¹.

Όσον αφορά το GABA που καταπίνεται, το τι συμβαίνει μετά την κατάποση είναι λιγότερο σαφές. Σε ανασκόπηση για τα τσάγια εμπλουτισμένα με GABA αναφέρεται ότι υπάρχουν αρκετές ενδείξεις πως το GABA δρα σε υποδοχείς GABA στην περιφέρεια, αλλά λιγότερες ενδείξεις πως δρα απευθείας στον εγκέφαλο, και ότι χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για να προσδιοριστεί πού και πώς δρα μετά την κατανάλωση ².

Πού απαντά το GABA στη φύση

Το GABA παράγεται στον ανθρώπινο οργανισμό και απαντά επίσης σε φυτικούς ιστούς, σε ζυμώμενα τρόφιμα και σε τσάγια που έχουν υποστεί ειδική ζύμωση. Στην ανασκόπηση για τα εμπλουτισμένα τσάγια περιγράφεται ότι οι αναερόβιες διαδικασίες παραγωγής τους αυξάνουν τα επίπεδα GABA και μεταβάλλουν ταυτόχρονα άλλα συστατικά, όπως την επιγαλλοκατεχίνη, την καφεΐνη και τη θεανίνη, κάτι που κάνει πιο σύνθετη την ερμηνεία των αποτελεσμάτων ². Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι σε ένα τρόφιμο ή ένα ρόφημα το GABA δεν δρα ποτέ μόνο του.

Για όποιον θέλει να δει πώς εντάσσεται στην πράξη σε ένα σκεύασμα της αγοράς, υπάρχει ξεχωριστό άρθρο για το πώς λειτουργεί το GABA και τι αξίζει να περιμένει κανείς.

Στη λίστα συστατικών το GABA αναγράφεται συνήθως με την πλήρη ονομασία του, «γάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ», ή με τη συντομογραφία GABA, ενώ σε ορισμένες ετικέτες εμφανίζεται και ως «GABA (γάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ)». Δεν υπάρχει άλλη κοινή συνώνυμη ονομασία που να χρησιμοποιείται ευρέως στη σήμανση.

Τι σημαίνει «φυσικό» και τι «συνθετικό»

Το GABA που περιέχει ένα σκεύασμα είναι συνήθως συνθετικά παρασκευασμένο, ακόμη και όταν το συστατικό στο οποίο αναφέρεται είναι ουσία που παράγεται και στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι ετικέτες δεν διακρίνουν πάντα με σαφήνεια αυτή τη διαφορά, και η αναγραφή «φυσικό» αφορά συνήθως τη σχέση της ουσίας με τον οργανισμό και όχι τον τρόπο παρασκευής του συστατικού στο σκεύασμα.

Τι δείχνει και τι δεν δείχνει μια λίστα συστατικών

Η λίστα συστατικών δείχνει ποιες ουσίες περιέχει το προϊόν και σε ποια σειρά εμφανίζονται, καθώς και ποιες μορφές τους χρησιμοποιούνται. Δεν δείχνει αν και σε ποιο βαθμό το GABA επιδρά στον οργανισμό μετά τη λήψη, ούτε ποια είναι η προέλευση της κάθε παρτίδας.

Άλλα συστατικά που εμφανίζονται μαζί του

Σε συνθέσεις που περιλαμβάνουν GABA εμφανίζονται συχνά η βιταμίνη B6, η μελατονίνη και η L-θεανίνη. Για το πώς τοποθετείται χρονικά η λήψη ενός τέτοιου σκευάσματος μέσα στην ημέρα υπάρχει ξεχωριστό άρθρο: GABA πότε να το παίρνω.

Αν παίρνετε φάρμακα, είστε έγκυος ή θηλάζετε, έχετε πρόβλημα υγείας ή έχετε αμφιβολίες, ρωτήστε πρώτα έναν φαρμακοποιό ή γιατρό.

Η φράση αυτή συνοψίζει το μόνο σημείο ελέγχου που αφορά κάθε σκεύασμα με GABA: αν κάτι από τα παραπάνω ισχύει για εσάς, μια σύντομη ερώτηση σε έναν επαγγελματία υγείας προηγείται οποιασδήποτε απόφασης, ανεξάρτητα από το πόσο απλή φαίνεται η σύνθεση στην ετικέτα.

Τα υπόλοιπα ερωτήματα που απασχολούν όσους αναζητούν πληροφορίες για το GABA καλύπτονται στα άρθρα που ακολουθούν, ώστε να μη χρειάζεται να ξεκινήσετε από το μηδέν.