Αέρια με άσχημη οσμή: τι είναι φυσιολογικό και τι όχι

Το να έχετε αέρια με άσχημη οσμή είναι, τις περισσότερες φορές, κάτι απολύτως συνηθισμένο. Όλοι έχουν αέρια. Η δυσάρεστη μυρωδιά προέρχεται από τα βακτήρια του παχέος εντέρου, που απελευθερώνουν μικρές ποσότητες αερίων με θείο όταν ζυμώνουν υδατάνθρακες που δεν είχαν διασπαστεί νωρίτερα. Δεν είναι σημάδι ότι κάτι σαπίζει μέσα σας, ούτε ότι το σώμα σας συσσωρεύει τοξίνες. Είναι κοινή εντερική χημεία.

Πόσο συνηθισμένο είναι; Οι εκτιμήσεις ποικίλλουν λίγο ανάλογα με την πηγή. Μία από αυτές κάνει λόγο για μέσο όρο 8 έως 14 αέρια την ημέρα, με τους ειδικούς να θεωρούν φυσιολογικό να φτάνει κανείς έως και περίπου 25 φορές την ημέρα. Μια άλλη μιλά για 13 έως 21. Σε κάθε περίπτωση, τα περισσότερα από αυτά τα αέρια δεν μυρίζουν καθόλου. Μόνο ένα μέρος τους έχει οσμή, και αυτό το μέρος σας χαλάει το απόγευμα.

Τι σημαίνει αυτό για εσάς: αν έχετε αέρια με άσχημη οσμή, αξίζει να προσέχετε για προειδοποιητικά σημεία — πόνους στην κοιλιά ή φούσκωμα που δεν περνά ή επανέρχεται συχνά, επαναλαμβανόμενη δυσκοιλιότητα ή διάρροια, απώλεια βάρους χωρίς λόγο ή αίμα στα κόπρανα — και, σε αυτή την περίπτωση, να μιλήσετε με τον γιατρό. Υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να προσαρμόσετε. Για αυτά θα μιλήσουμε.

Από πού προέρχονται τα αέρια και γιατί μερικά μυρίζουν άσχημα

Το αέριο μπαίνει στο πεπτικό σύστημα με δύο τρόπους. Ο ένας είναι ο αέρας που καταπίνετε όταν τρώτε, πίνετε ή μιλάτε. Ο άλλος είναι η ζύμωση: τα βακτήρια του παχέος εντέρου διασπούν σάκχαρα, άμυλα και φυτικές ίνες που το στομάχι και το λεπτό έντερο δεν κατάφεραν να πέψουν πλήρως. Αυτή η διαδικασία παράγει αέριο. Το να τρώτε περισσότερο από ορισμένες τροφές και ποτά σημαίνει, σχεδόν πάντα, περισσότερο αέριο.

Και τώρα η οσμή. Αυτό που μυρίζει άσχημα δεν είναι, ως επί το πλείστον, το ίδιο το αέριο — είναι ένα μικρό κλάσμα του που περιέχει θείο. Η οσμή προέρχεται από μικρές ποσότητες αερίων με θείο που απελευθερώνουν τα βακτήρια του παχέος εντέρου, και όχι από το σύνολο του αερίου.

Οι καθημερινές αιτίες, από τις πιο συχνές στις λιγότερο

Πριν σκεφτείτε ασθένειες, κοιτάξτε τη ρουτίνα σας. Η δυσάρεστη οσμή μπορεί να εξηγηθεί, εν μέρει, από εκεί.

Αέρας που καταπίνετε

Το να τρώτε γρήγορα, να μιλάτε ενώ τρώτε, να πίνετε από μπουκάλια ή κουτάκια, να μασάτε τσίχλα — όλα αυτά βάζουν αέρα μέσα σας. Το NHS αναφέρει ότι η υπερβολική αεριοποίηση ή η δυσάρεστη οσμή μπορεί να οφείλονται στην κατάποση αέρα ή στην κατανάλωση τροφών που είναι δύσκολο να πέψει κανείς. Αν το πρόβλημά σας αφορά κυρίως την ποσότητα, ξεκινήστε από εδώ.

Τροφές δύσκολες στην πέψη

Το NHS απαριθμεί τους γνωστούς υπόπτους: λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, λαχανάκια Βρυξελλών, όσπρια όπως φασόλια και φακές, αποξηραμένα φρούτα, κρεμμύδι, τροφές ή ποτά με τη γλυκαντική ουσία σορβιτόλη, και ανθρακούχα ποτά και μπύρα. Προσέξτε ότι σχεδόν όλα σε αυτή τη λίστα είναι υγιεινό φαγητό. Δεν πρόκειται να τα εξαφανίσετε για πάντα — πρόκειται να καταλάβετε ποια σας επηρεάζουν περισσότερο και σε ποια ποσότητα.

Ποτά και συνήθειες

Αναψυκτικά, μπύρα, κρασί και φρουτοχυμοί σε υπερβολή εμφανίζονται συνδεδεμένα με περισσότερα αέρια. Κανένα από αυτά δεν είναι μεμονωμένο δηλητήριο· το μοτίβο μετράει. Και δεν χρειάζεται να τα κόψετε όλα μεμιάς: ξεκινήστε μειώνοντας την ποσότητα και δείτε αν παρατηρείτε διαφορά.

Στρες και οθόνες

Εδώ τα στοιχεία είναι λιγότερο σταθερά, και αξίζει να το πούμε. Το στρες και οι ώρες που περνάτε καθιστοί μπροστά σε μια οθόνη δεν εμφανίζονται στις πηγές στις οποίες βασίζεται αυτό το κείμενο ως άμεση αιτία αερίων με άσχημη οσμή. Αυτό που αναφέρουν οι πηγές είναι ότι η κατάποση αέρα είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους μπαίνει αέριο στο πεπτικό σύστημα, και ότι το να τρώτε και να πίνετε αργά και με κλειστό στόμα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των υπερβολικών ή δύσοσμων αερίων. Αν το πρόβλημά σας εμφανίζεται κυρίως σε εβδομάδες έντονης δουλειάς, ίσως είναι από αυτή την έμμεση οδό, όχι από το ίδιο το στρες.

Τι μπορείτε να αλλάξετε αυτή την εβδομάδα

Τα μέτρα με τη μεγαλύτερη υποστήριξη στις πηγές είναι απλά και δεν κοστίζουν χρήματα.

• Κάντε μικρότερα και πιο συχνά γεύματα, αντί για δύο ή τρία τεράστια.
• Τρώτε και πίνετε αργά, με κλειστό στόμα, και μασάτε καλά. Το NHS προτείνει να τρώτε και να πίνετε αργά και με κλειστό στόμα για να μειώσετε τα υπερβολικά ή δύσοσμα αέρια.
• Κινηθείτε τακτικά. Το NHS προτείνει επίσης τακτική άσκηση ως τρόπο μείωσης των υπερβολικών ή δύσοσμων αερίων.
• Δοκιμάστε τσάι μέντας, μια πρακτική και φθηνή πρόταση.
• Μειώστε το κάπνισμα, τις τσίχλες και την υπερβολή σε μπύρα, κρασί και φρουτοχυμούς.

Μια προειδοποίηση για τα όσπρια και το μπρόκολο: μην τα αφαιρέσετε από τη διατροφή σας μόνο και μόνο λόγω της οσμής. Είναι χρήσιμες τροφές. Μειώστε τη μερίδα, μαγειρέψτε τα με διαφορετικούς τρόπους και δείτε αν η διαφορά αξίζει την απώλεια. Πολλές φορές δεν την αξίζει.

Μια μέθοδος που λειτουργεί καλύτερα από το να αλλάξετε τα πάντα μεμιάς: διαλέξτε έναν ύποπτο την εβδομάδα. Αφαιρέστε τον (ή μειώστε τον) για λίγες μέρες, επαναφέρετέ τον, παρατηρήστε. Έτσι ανακαλύπτετε τι έχει σημασία για εσάς, αντί να ζείτε με μια λίστα απαγορεύσεων που δεν ξέρετε αν εξυπηρετεί σε κάτι.

Τι συνήθως δεν βοηθά

Εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια. Δεν υπάρχει, στις πηγές στις οποίες βασίζεται αυτό το κείμενο, καμία απόδειξη ότι τα λεγόμενα προϊόντα εντερικής αποτοξίνωσης λύνουν το πρόβλημα των αερίων με άσχημη οσμή. Αν ένα προϊόν σας υπόσχεται ότι θα εξαφανίσει την οσμή, να είστε επιφυλακτικοί: κανείς δεν μπορεί να υποσχεθεί κάτι τέτοιο.

Μια άλλη δημοφιλής ιδέα που δεν στέκει: ότι η έντονη οσμή σημαίνει πως το έντερο είναι γεμάτο «τοξίνες». Δεν είναι. Η οσμή προέρχεται από το θείο που παράγουν φυσιολογικά βακτήρια, τα οποία αποτελούν μέρος ενός υγιούς εντέρου. Και σημειώστε ότι τα συμπληρώματα και οι τροφές δεν αντικαθιστούν μια ποικίλη διατροφή ούτε έναν υγιεινό τρόπο ζωής.

Πού μπαίνουν τα προβιοτικά, με ειλικρίνεια

Αυτό είναι το σημείο όπου πολλά άρθρα υπερβάλλουν. Τα προβιοτικά είναι ζωντανές μικροβιακές καλλιέργειες. Η ιδέα να τα χρησιμοποιήσει κανείς για να βελτιώσει την εντερική ζύμωση και, μέσω αυτής, την οσμή των αερίων είναι εύλογη στα χαρτιά. Αλλά το εύλογο δεν είναι το ίδιο με το αποδεδειγμένο.

Οι πηγές στις οποίες βασίζεται αυτό το κείμενο δεν καλύπτουν τα προβιοτικά ούτε την επίδρασή τους στα αέρια, επομένως τίποτα εδώ δεν δηλώνει ότι τα μειώνουν. Πρόκειται για ένα πεδίο αναδυόμενων στοιχείων: υπάρχει πρώιμη έρευνα, υποσχόμενη σε ορισμένα σημεία, και δεν γνωρίζουμε ακόμη αρκετά για να σας υποσχεθούμε αποτέλεσμα. Δεν υπάρχει εδώ κανένας εγκεκριμένος ισχυρισμός οφέλους για κάποιο προϊόν. Αν αποφασίσετε να δοκιμάσετε, αντιμετωπίστε το ως μια προσπάθεια με προθεσμία, όχι ως θεραπεία.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται τα Προβιοτικά Ζελεδάκια της TuttiBear: δύο ζελεδάκια την ημέρα, μασημένα κατά προτίμηση μετά από ένα γεύμα, για ενήλικες. Περιέχουν ένα σύμπλεγμα μικροβιακών καλλιεργειών και ένα σύμπλεγμα πεπτικών ενζύμων. Μην υπερβαίνετε τη συνιστώμενη ημερήσια δόση. Όπως συμβαίνει με οποιοδήποτε συμπλήρωμα, δεν αντικαθιστούν μια ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή ούτε έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Κρατήστε τα μακριά από τα παιδιά. Σε περίπτωση εγκυμοσύνης, θηλασμού, ασθένειας ή λήψης φαρμάκων, συμβουλευτείτε επαγγελματία υγείας πριν από τη χρήση. Άτομα με ανοσοανεπάρκεια ή που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική αγωγή πρέπει να συμβουλευτούν γιατρό πριν. Περιέχει πολυόλες· η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχει καθαρτική δράση.

Και αν αυτό που ψάχνετε είναι μια θεραπεία για ένα πρόβλημα που σας ενοχλεί εδώ και μήνες, κανένα συμπλήρωμα δεν είναι ο δρόμος. Εκεί ο δρόμος είναι ένα ραντεβού.

Πότε παύει να είναι συνηθισμένο

Αυτό είναι το μέρος που αξίζει να κρατήσετε. Τα περισσότερα αέρια με άσχημη οσμή δεν χρειάζονται γιατρό. Κάποιες περιπτώσεις χρειάζονται, και είναι σημαντικό να μην τις μπερδέψετε με τη φυσιολογική ενόχληση.

Μιλήστε με τον γιατρό σας αν τα αέρια επηρεάζουν τη ζωή σας και τα μέτρα αυτοβοήθειας δεν έλυσαν το πρόβλημα. Μιλήστε επίσης αν έχετε πόνο στην κοιλιά ή φούσκωμα που δεν περνά ή επανέρχεται συνεχώς, αν έχετε επαναλαμβανόμενη δυσκοιλιότητα ή διάρροια, αν χάσατε βάρος χωρίς να το θέλετε ή αν είχατε αίμα στα κόπρανα. Μια ξαφνική αλλαγή στο μοτίβο των αερίων είναι ένας ακόμη λόγος για να μιλήσετε.

Υπάρχει ακόμη μια πιθανότητα που δεν πρέπει ούτε να αγνοηθεί ούτε να αυτοδιαγνωστεί: τα υπερβολικά ή δύσοσμα αέρια μπορεί, μερικές φορές, να είναι σημάδι μιας κατάστασης υγείας — δυσκοιλιότητας, συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου, κοιλιοκάκης ή δυσανεξίας στη λακτόζη — ή παρενέργεια ορισμένων φαρμάκων, όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (για παράδειγμα, η ιβουπροφαίνη), ορισμένα καθαρτικά, αντιμυκητιακά και στατίνες. Προσέξτε το «μερικές φορές». Μην αρχίσετε να κάνετε διάγνωση στον εαυτό σας από μια λίστα, και ποτέ μην σταματήσετε ή αλλάξετε ένα φάρμακο χωρίς να μιλήσετε πρώτα με τον γιατρό.

Πόσος χρόνος μέχρι να ξέρετε αν έπιασε

Κανείς δεν μπορεί να σας δώσει ακριβή προθεσμία, και να είστε επιφυλακτικοί με όποιον σας τη δώσει. Το λογικό είναι το εξής: οι αλλαγές συνήθειας (να τρώτε αργά, μικρότερα γεύματα, να μειώσετε μια ύποπτη τροφή) δρουν σε αυτό που τρώτε και στον αέρα που καταπίνετε, γι' αυτό είναι μέτρα που το ίδιο το NHS προτείνει για να μειωθούν τα υπερβολικά αέρια ή η δυσάρεστη οσμή. Με τα προβιοτικά, αντίθετα, η προθεσμία είναι πιο αβέβαιη — τα στοιχεία δεν είναι τεκμηριωμένα και δεν υπάρχει αριθμός εβδομάδων που μπορεί να αναφερθεί με ειλικρίνεια.

Δώστε σε κάθε αλλαγή αρκετό χρόνο για να την κρίνετε, αλλά όχι τόσο ώστε να ξεχάσετε να την κρίνετε. Αν ύστερα από μερικές εβδομάδες σταθερών προσαρμογών τίποτα δεν έχει αλλάξει, η απάντηση δεν είναι να πάρετε περισσότερο συμπλήρωμα. Είναι να κλείσετε ραντεβού. Πάρτε μαζί ένα σημείωμα με το τι τρώτε, τι αλλάζετε και τι αισθάνεστε: αυτό αξίζει περισσότερο για τον γιατρό από τη μνήμη σας για την προηγούμενη εβδομάδα.

Στο τέλος, το μήνυμα είναι απλό. Τα αέρια με άσχημη οσμή είναι μια από τις λιγότερο κομψές και πιο φυσιολογικές πτυχές της λειτουργίας του σώματος. Προσαρμόστε τι τρώτε και πώς τρώτε. Μην ξοδεύετε χρήματα σε υποσχέσεις. Και αν υπάρχουν προειδοποιητικά σημεία, σταματήστε να μαντεύετε και πηγαίνετε σε ένα ραντεβού.