Σημάδια έλλειψης βιταμινών: τι σημαίνουν και τι όχι

Τα σημάδια έλλειψης βιταμινών που περιγράφονται συχνότερα είναι η κούραση και η έλλειψη ενέργειας, η δύσπνοια και το δέρμα που είναι πιο χλωμό από το συνηθισμένο. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί μια κόκκινη ή επώδυνη γλώσσα και, στην περίπτωση της βιταμίνης B12, προβλήματα μνήμης, κατανόησης και σκέψης. Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά: εμφανίζονται σε πολλές άλλες καταστάσεις, και γι' αυτό η ειλικρινής απάντηση είναι ότι δεν πρέπει να κάνετε αυτοδιάγνωση. Ένας γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος για να καταλάβει τι συμβαίνει. Το NHS συμβουλεύει να συμβουλευτείτε γιατρό αν έχετε συμπτώματα έλλειψης βιταμίνης B12 ή φολικού οξέος, επειδή όσο περισσότερο χρόνο περνάτε χωρίς θεραπεία, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα μόνιμης βλάβης.

Αξίζει να το πούμε από τώρα: η έλλειψη βιταμινών δεν αναγνωρίζεται από την εμφάνιση ούτε από ένα ερωτηματολόγιο στο διαδίκτυο. Αναγνωρίζεται από συμπτώματα που αθροίζονται και, κυρίως, από εξετάσεις. Αυτό που ακολουθεί σας βοηθά να οργανώσετε το τι νιώθετε και να αποφασίσετε το επόμενο βήμα — όχι να καταλήξετε μόνοι σας σε διάγνωση.

Τι συνήθως κρύβεται πίσω από αυτά τα συμπτώματα

Η κούραση έχει πολλές πιθανές αιτίες και είναι ένα μη ειδικό σύμπτωμα. Το NHS είναι σαφές: η κόπωση έχει πολλές πιθανές αιτίες και δεν πρέπει να κάνετε αυτοδιάγνωση. Μπορεί να σχετίζεται με αναιμία, με διαβήτη ή με υπερδραστήριο θυρεοειδή. Όταν κάποιος σας λέει ότι νιώθει συνεχώς κουρασμένος, αξίζει να θυμάστε ότι το NHS αναφέρει πως η κόπωση έχει πολλές πιθανές αιτίες και συμβουλεύει να μην κάνετε αυτοδιάγνωση.

Η δύσπνοια και η χλωμότητα του δέρματος ανήκουν στην ίδια ομάδα. Το NHS συνδέει αυτά τα δύο σημάδια με την αναιμία από έλλειψη σιδήρου. Προσέξτε ότι μιλάμε για αναιμία, όχι μόνο για μια βιταμίνη που λείπει. Είναι διαφορετικά πράγματα, με διαφορετικές εξετάσεις.

Η κόκκινη ή επώδυνη γλώσσα, μαζί με αλλαγές στη μνήμη και στη σκέψη, περιγράφεται από το NHS στο πλαίσιο της αναιμίας από έλλειψη βιταμίνης B12 και φολικού οξέος. Αυτά τα συμπτώματα τείνουν να εγκαθίστανται σταδιακά.

Και η διατροφή;

Δεν έχουμε, αυτή τη στιγμή, δεδομένα που να μας επιτρέπουν να σας πούμε ποια είναι η πιθανότερη αιτία στη δική σας περίπτωση. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι η έλλειψη βιταμινών μπορεί να έχει πολλές αιτίες και ότι, γι' αυτό, δεν πρέπει να κάνετε αυτοδιάγνωση — ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος για να ελέγξει καταστάσεις όπως η αναιμία. Γι' αυτό η ιατρική εξέταση μετράει περισσότερο από την υπόθεση.

Τι μπορείτε να αλλάξετε αυτή την εβδομάδα

Ξεκινήστε από αυτό που έχει την περισσότερη τεκμηρίωση και τον λιγότερο κίνδυνο. Αν υποψιάζεστε έλλειψη, το βήμα με τη μεγαλύτερη απόδοση δεν είναι να αγοράσετε ένα βαζάκι: είναι να κλείσετε ραντεβού και να ζητήσετε εξετάσεις. Το NHS αναφέρει ότι η διάγνωση της αναιμίας από έλλειψη B12 ή φολικού οξέος γίνεται συνήθως από τα συμπτώματα και από μια εξέταση αίματος. Αυτό σας δίνει μια συγκεκριμένη απάντηση αντί για μια υπόθεση.

Στο μεταξύ, υπάρχουν μέτρα κοινής λογικής που μπορείτε να πάρετε από τώρα, χωρίς να περιμένετε αποτελέσματα:

• Κρατήστε σταθερές ώρες ύπνου για δύο με τρεις εβδομάδες. Η κόπωση έχει πολλές πιθανές αιτίες, γι' αυτό το NHS συμβουλεύει να μην κάνετε αυτοδιάγνωση· ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος για να ελέγξει καταστάσεις όπως η αναιμία, ο διαβήτης ή ο υπερδραστήριος θυρεοειδής.
• Κάντε πλήρη γεύματα, με ποικιλία, αντί να παραλείπετε γεύματα και να αναπληρώνετε με καφέ.
• Σημειώστε τα συμπτώματα σε ένα σημειωματάριο ή στο κινητό: πότε άρχισαν, αν χειροτερεύουν σε ορισμένες ώρες της ημέρας, αν υπάρχει δύσπνοια με την προσπάθεια. Πάρτε αυτή τη λίστα στο ραντεβού. Εξοικονομεί χρόνο και βοηθά τον γιατρό.
• Αν ακολουθείτε αυστηρή χορτοφαγική διατροφή, έχετε διατροφικούς περιορισμούς λόγω ασθένειας ή παίρνετε φάρμακα συνεχώς, πείτε το στο ραντεβού. Είναι πληροφορίες που αλλάζουν την ερμηνεία των συμπτωμάτων.

Τίποτα από αυτά δεν αντικαθιστά μια κλινική αξιολόγηση. Είναι βήματα που οργανώνουν την αναμονή και σας δίνουν χρήσιμες πληροφορίες για το ραντεβού.

Τι τείνει να μη βοηθά

Υπάρχουν πολλές δημοφιλείς συμβουλές που ακούγονται καλές και δεν στέκονται. Η πρώτη είναι να αρχίσετε να παίρνετε ένα πολυβιταμινούχο σκεύασμα μόλις νιώσετε κούραση. Το NHS αναφέρει ότι η κόπωση έχει πολλές πιθανές αιτίες και συμβουλεύει να μην κάνετε αυτοδιάγνωση, καθώς ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος για να ελέγξει καταστάσεις όπως αναιμία, διαβήτη ή υπερδραστήριο θυρεοειδή. Το NHS συνιστά ρητά να μην κάνετε αυτοδιάγνωση.

Η δεύτερη είναι να βασιστείτε σε τεστ βιταμινών που πωλούνται στο διαδίκτυο ή σε ερωτηματολόγια συμπτωμάτων. Δεν έχουμε στοιχεία που να στηρίζουν την αξιοπιστία αυτών των εργαλείων, και η ερμηνεία μιας εξέτασης αίματος απαιτεί κλινικό πλαίσιο. Η ερμηνεία μιας εξέτασης αίματος απαιτεί κλινικό πλαίσιο.

Η τρίτη είναι η ιδέα ότι «αρκεί να τρώτε καλύτερα». Το να τρώτε καλύτερα είναι πάντα καλή ιδέα, αλλά αν υπάρχουν συμπτώματα όπως κούραση ή έλλειψη ενέργειας, το NHS συμβουλεύει να μην κάνετε αυτοδιάγνωση και να μιλήσετε με τον γιατρό, ο οποίος μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος για να ελέγξει, για παράδειγμα, αν υπάρχει αναιμία — και είναι ο γιατρός που πρέπει να το αποφασίσει αυτό, όχι ένα άρθρο.

Τέλος, να είστε δύσπιστοι απέναντι σε κάθε υπόσχεση γρήγορου αποτελέσματος. Η αναιμία από έλλειψη B12 ή φολικού οξέος μπορεί να προκαλέσει ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων που, σύμφωνα με το NHS, συνήθως αναπτύσσονται σταδιακά. Το NHS συμβουλεύει να μην κάνετε αυτοδιάγνωση της κόπωσης, καθώς αυτή έχει πολλές πιθανές αιτίες, και αναφέρει ότι ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος για να ελέγξει καταστάσεις όπως η αναιμία.

Πού μπορούν — και πού δεν μπορούν — να ταιριάξουν τα συμπληρώματα

Τα συμπληρώματα δεν είναι η θεραπεία μιας διαγνωσμένης έλλειψης και δεν αντικαθιστούν μια ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή ούτε έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Αυτό αναγράφεται στα ίδια τα ετικέτες, και είναι αλήθεια. Αυτό που μπορεί να κάνει ένα συμπλήρωμα είναι να συμπληρώσει τη διατροφή όσων δυσκολεύονται να πάρουν ορισμένα θρεπτικά συστατικά από τη διατροφή τους — αλλά αυτή η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται με πληροφόρηση, όχι παρορμητικά.

Αν, αφού μιλήσετε με έναν επαγγελματία υγείας, έχει νόημα να εντάξετε ένα συμπλήρωμα στη ρουτίνα σας, τα Πολυβιταμινούχα Ζελεδάκια της TuttiBear περιέχουν βιταμίνη C, βιταμίνη D, βιταμίνη E, ριβοφλαβίνη, βιταμίνη B6, φολικό οξύ, βιταμίνη B12, βιοτίνη, παντοθενικό οξύ και ψευδάργυρο, μεταξύ άλλων συστατικών. Προορίζονται για ενήλικες και η δόση είναι δύο ζελεδάκια την ημέρα. Μην υπερβαίνετε τη συνιστώμενη ημερήσια δόση. Όπως με κάθε συμπλήρωμα, σε περίπτωση εγκυμοσύνης, θηλασμού, ασθένειας ή λήψης φαρμάκων, συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας πριν από την κατανάλωση. Περιέχει πολυόλες· η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχει καθαρτικά αποτελέσματα.

Τα Προβιοτικά Ζελεδάκια είναι άλλο προϊόν της μάρκας, με μικροβιακές καλλιέργειες και πεπτικά ένζυμα, επίσης για ενήλικες. Δεν έχουν άμεση σχέση με τα σημάδια έλλειψης βιταμινών που περιγράφονται εδώ, και δεν τα παρουσιάζουμε ως λύση για αυτά. Τα αναφέρουμε μόνο για να ξέρετε ότι υπάρχουν και να μην τα μπερδέψετε.

Ένα σημαντικό σημείο: κανένα από αυτά τα προϊόντα δεν προλαμβάνει, δεν θεραπεύει και δεν αντιμετωπίζει την αναιμία ή οποιαδήποτε άλλη ασθένεια. Αν έχετε συμπτώματα που υποδηλώνουν έλλειψη, προτεραιότητα έχει το ραντεβού, όχι το ράφι.

Πότε παύει να είναι κάτι ασήμαντο

Υπάρχουν σημάδια που απαιτούν ραντεβού χωρίς καθυστέρηση. Το NHS συμβουλεύει να αναζητήσετε γιατρό αν έχετε συμπτώματα αναιμίας από έλλειψη βιταμίνης B12 ή φολικού οξέος, επειδή όσο περισσότερο χρόνο περνάτε χωρίς θεραπεία, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα μόνιμης βλάβης. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν υπάρχουν αλλαγές στη μνήμη, στην κατανόηση ή στη σκέψη, ή μια κόκκινη και επώδυνη γλώσσα που δεν περνά.

Εξετάστε επίσης το ενδεχόμενο να μιλήσετε με γιατρό ή φαρμακοποιό αν:

• η δύσπνοια εμφανίζεται με μικρές προσπάθειες, που πριν τις κάνατε χωρίς δυσκολία·
• η κούραση επιμένει εδώ και αρκετές εβδομάδες και δεν βελτιώνεται με την ξεκούραση·
• έχετε ασυνήθιστη χλωμότητα, κυρίως στις παλάμες ή στα βλέφαρα·
• παρατηρείτε ξεχασιά ή δυσκολία στη σκέψη που δεν είχατε πριν·
• ακολουθείτε πολύ περιορισμένη διατροφή, έχετε χρόνια ασθένεια ή παίρνετε φάρμακα συνεχώς.

Αυτά τα σημάδια δεν σημαίνουν, από μόνα τους, ότι έχετε σοβαρή έλλειψη. Σημαίνουν ότι αξίζει να αξιολογηθείτε αντί να περιμένετε να περάσει.

Πόσος χρόνος μέχρι να ξέρετε αν οι αλλαγές αποδίδουν

Εξαρτάται από το τι βρίσκεται στην αιτία. Αν πρόκειται για αναιμία από έλλειψη βιταμίνης B12 ή φολικού οξέος, τα συμπτώματα εγκαθίστανται σταδιακά — αλλά είναι ο γιατρός που παρακολουθεί την περίπτωση που πρέπει να σας πει τι να περιμένετε και πότε να επαναλάβετε τις εξετάσεις.

Δεν έχουμε δεδομένα που να μας επιτρέπουν να σας δώσουμε ένα μοναδικό και αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα. Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι το να είστε δύσπιστοι απέναντι σε υποσχέσεις βελτίωσης σε λίγες μέρες είναι συνετό, και ότι η αξιολόγηση της εξέλιξης με εξετάσεις, όταν τις ζητά ο γιατρός, είναι πιο αξιόπιστη από την αξιολόγηση με βάση το πώς νιώθετε.

Το τελικό μήνυμα είναι απλό: αν αναγνωρίζετε σε εσάς κάποια από αυτά τα σημάδια, μην προσπαθήσετε να μαντέψετε την αιτία. Κλείστε ραντεβού, πάρτε τη λίστα των συμπτωμάτων σας και αφήστε μια εξέταση αίματος να απαντήσει στην ερώτηση που σας έφερε εδώ. Είναι ο συντομότερος δρόμος ανάμεσα στην κούραση και σε μια συγκεκριμένη απάντηση.