Προβιοτικά για φούσκωμα και αέρια: τι βοηθά

Το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) αναφέρει ότι ο πιο συχνός λόγος για το φούσκωμα στην κοιλιά είναι η ύπαρξη πολλών αερίων στο έντερο. Αυτά τα αέρια προέρχονται από ορισμένες τροφές και ποτά ή από τον αέρα που καταπίνουμε τρώγοντας· μπορεί επίσης να οφείλονται σε δυσκοιλιότητα, σε δυσανεξία σε κάποια τροφή, σε κοιλιοκάκη ή σε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Όσον αφορά τα προβιοτικά: υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι μπορεί να βοηθήσουν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, αλλά δεν αποτελούν θεραπεία για το φούσκωμα γενικά και η έρευνα δεν επιτρέπει ακόμη να πούμε ποιος ωφελείται. Αν ψάχνετε μια απλή απάντηση, είναι αυτή: αλλάξτε πρώτα τι τρώτε και πώς τρώτε, και δείτε τα προβιοτικά ως ένα πιθανό κομμάτι, όχι ως τη λύση.

Ένα φουσκωμένο στομάχι είναι λόγος ανησυχίας;

Εξαρτάται από το μοτίβο. Αξίζει να ξεχωρίσετε την παροδική ενόχληση — αυτή που εμφανίζεται μετά από ένα μεγάλο γεύμα, ένα ανθρακούχο ποτό, μια μέρα με λίγο νερό — από ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται εβδομάδα με την εβδομάδα.

Αν η περίπτωσή σας είναι διαλείπουσα και συνδέεται με συγκεκριμένα γεύματα, είναι αναμενόμενη. Αν είναι συνεχής, αν επιδεινώνεται με τον χρόνο ή αν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, παύει να είναι μια απλή πεπτική λεπτομέρεια και γίνεται κάτι που πρέπει να αξιολογηθεί.

Υπάρχει και ένα τρίτο σενάριο: το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, το οποίο το NHS περιλαμβάνει στις αιτίες φουσκώματος. Εδώ επικεντρώνεται μεγάλο μέρος της έρευνας για τα προβιοτικά — και είναι σημαντικό να μην μεταφέρονται αυτά τα αποτελέσματα σε όποιον απλώς έχει περιστασιακές κακές μέρες.

Οι καθημερινές αιτίες, από τις πιο συχνές στις λιγότερο προφανείς

Ξεκινήστε από το πιο πιθανό. Ανθρακούχα ποτά και τροφές που παράγουν αέρια — το NHS αναφέρει ρητά το λάχανο, τα φασόλια και τις φακές ως παραδείγματα — εξηγούν ένα καλό μέρος των περιπτώσεων. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να τα εξαφανίσετε για πάντα· σημαίνει ότι αξίζει να προσέξετε τι συμβαίνει τις επόμενες ώρες αφού τα φάτε.

Η κατάποση αέρα είναι άλλη μια πιθανή εξήγηση: το NHS αναφέρει τον αέρα που καταπίνουμε όταν τρώμε. Το να τρώτε με το στόμα κλειστό, όπως προτείνει το NHS, είναι ένας τρόπος να καταπίνετε λιγότερο αέρα.

Η δυσκοιλιότητα, οι δυσανεξίες σε τροφές και η κοιλιοκάκη περιλαμβάνονται επίσης στη λίστα του NHS με τις αιτίες φουσκώματος, και αν το φούσκωμα είναι τακτικό, το NHS συμβουλεύει να μιλήσετε σε γιατρό.

Μετά υπάρχει αυτό που δεν φαίνεται στο πιάτο: ο τρόπος που τρώτε, συμπεριλαμβανομένου του αέρα που καταπίνετε όταν τρώτε.

Τι μπορείτε να αλλάξετε από αυτή την εβδομάδα

Τα μέτρα με την καλύτερη τεκμηρίωση είναι και τα λιγότερο συναρπαστικά. Το NHS συνιστά τακτική άσκηση, επαρκή κατανάλωση νερού, μικρότερα και πιο συχνά γεύματα, μάσημα με το στόμα κλειστό για να αποφεύγεται η κατάποση αέρα και μέτρο στα ανθρακούχα ποτά και στις τροφές που είναι γνωστό ότι παράγουν αέρια. Προσέξτε ότι κανένα από αυτά τα μέτρα δεν απαιτεί να αγοράσετε κάτι.

Στην πράξη, διαλέξτε δύο ή τρία και δώστε τους χρόνο. Το να πίνετε περισσότερο νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας, να χωρίζετε το μεσημεριανό σε δύο μικρότερα γεύματα, να μασάτε αργά και να σταματήσετε τα αναψυκτικά στα γεύματα είναι ένα λογικό πλάνο για να ξεκινήσετε σήμερα. Μην προσπαθήσετε να αλλάξετε τα πάντα ταυτόχρονα: αν αλλάξετε πέντε πράγματα και το φούσκωμα βελτιωθεί, δεν θα ξέρετε ποιο από αυτά λειτούργησε.

Αν υποψιάζεστε μια συγκεκριμένη τροφή, δοκιμάστε την οργανωμένα. Αφαιρέστε την για ένα σύντομο διάστημα, επανεισάγετέ την και παρατηρήστε. Αυτό που δεν βοηθά είναι να κόβετε ολόκληρες ομάδες τροφών προληπτικά και να μένετε μήνες χωρίς να τις επαναφέρετε.

Μια ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή και ένας υγιεινός τρόπος ζωής παραμένουν η βάση. Κανένα συμπλήρωμα δεν τα αντικαθιστά, και τα συμπληρώματα διατροφής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα αυτών των επιλογών.

Τι συνήθως δεν βοηθά, παρόλο που λέγεται

Το να κόβετε υγιεινές τροφές από φόβο είναι αντιπαραγωγικό, ειδικά όταν η λίστα των αποκλεισμών μεγαλώνει χωρίς το πρόβλημα να μειώνεται.

Ούτε βοηθά να αλλάζετε προβιοτικό κάθε δύο εβδομάδες ψάχνοντας αυτό που «δουλεύει». Το NHS είναι σαφές σε αυτό το σημείο: υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι τα προβιοτικά μπορεί να βοηθήσουν σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως να ανακουφίσουν συγκεκριμένα συμπτώματα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου, αλλά λίγες ενδείξεις στηρίζουν πολλούς από τους ισχυρισμούς υγείας που γίνονται γι' αυτά — και ένα είδος που βοηθά σε ένα πρόβλημα δεν βοηθά απαραίτητα σε άλλο. Η τυχαία αλλαγή δεν είναι στρατηγική.

Τέλος, μια προειδοποίηση που αξίζει να έχετε υπόψη: η έναρξη προβιοτικών μπορεί, τις πρώτες μέρες, να αυξήσει προσωρινά τα αέρια και το φούσκωμα. Η Cleveland Clinic εξηγεί ότι ορισμένα προβιοτικά παράγουν αέρια ως υποπροϊόν και ότι, αν αρχίσουν να υπάρχουν περισσότερα από το συνηθισμένο, είναι πιθανό να παρατηρήσετε περισσότερη διάταση κατά την πέψη — κάτι που, σύμφωνα με την ίδια πηγή, πρέπει να υποχωρήσει σε λίγες μέρες. Αν επιδεινωθεί αντί να βελτιωθεί, το σήμα είναι να σταματήσετε, όχι να επιμείνετε.

Πού χωρούν τα προβιοτικά — και πού όχι

Τα προβιοτικά χρησιμοποιούνται συχνά για τη μείωση γαστρεντερικών συμπτωμάτων που δεν οφείλονται σε οξεία νόσο, όπως αέρια, φούσκωμα και δυσκοιλιότητα. Αυτό το λέει το Harvard Health Publishing, το οποίο προσθέτει αμέσως μετά αυτό που έχει σημασία: χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να προσδιοριστεί ποιος θα έχει βελτίωση των συμπτωμάτων. Δηλαδή, η λογική προσδοκία δεν είναι «θα το πάρω και θα λυθεί», είναι «μπορώ να δοκιμάσω και να δω».

Η πιο συχνά αναφερόμενη έρευνα σε αυτόν τον τομέα είναι μια ανασκόπηση 53 μελετών, με 5.545 συμμετέχοντες, για τα προβιοτικά στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, που αναφέρεται από το αμερικανικό κέντρο NCCIH. Το συμπέρασμα ήταν ότι τα προβιοτικά μπορεί να έχουν ευεργετικά αποτελέσματα στα συνολικά συμπτώματα και στον κοιλιακό πόνο, αλλά ότι δεν ήταν δυνατό να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα ούτε να προσδιοριστούν ποια είδη, στελέχη ή συνδυασμοί είναι πιθανότερο να βοηθήσουν. Κρατήστε αυτό το τελευταίο: είναι αυτό που εμποδίζει οποιαδήποτε σοβαρή υπόσχεση.

Αυτό σημαίνει ότι οι ενδείξεις είναι αναδυόμενες, όχι εδραιωμένες. Δεν ξέρουμε ποιος ανταποκρίνεται, δεν ξέρουμε ποιο είναι το καλύτερο στέλεχος και δεν ξέρουμε για πόσο καιρό. Αν αποφασίσετε να δοκιμάσετε, αντιμετωπίστε το ως μια δοκιμή με προθεσμία, όχι ως θεραπεία. Και αν η περίπτωσή σας είναι περιστασιακό φούσκωμα που συνδέεται με συγκεκριμένα γεύματα, ξεκινήστε από τα καθημερινά μέτρα.

Αν θέλετε να δοκιμάσετε μια επιλογή σε ζελεδάκια, τα Προβιοτικά Ζελεδάκια της TuttiBear συνδυάζουν ένα σύμπλεγμα μικροβιακών καλλιεργειών με ένα σύμπλεγμα πεπτικών ενζύμων, προορίζονται για ενήλικες και λαμβάνονται μασώντας δύο ζελεδάκια την ημέρα, κατά προτίμηση μετά από γεύμα. Διαβάστε την ετικέτα και τηρήστε τις οδηγίες: μην υπερβαίνετε τη συνιστώμενη ημερήσια δόση, φυλάσσετε μακριά από παιδιά και, σε περίπτωση εγκυμοσύνης, θηλασμού, ασθένειας ή λήψης φαρμάκων, συμβουλευτείτε επαγγελματία υγείας πριν από τη χρήση. Άτομα με ανοσοανεπάρκεια ή που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική αγωγή πρέπει να συμβουλευτούν γιατρό πριν από τη χρήση. Το προϊόν περιέχει πολυόλες και η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχει καθαρτική δράση. Τίποτα από αυτά δεν είναι υπόσχεση αποτελέσματος: είναι η πληροφορία χρήσης.

Πότε παύει αυτό να είναι συνηθισμένο

Υπάρχουν καταστάσεις όπου η σωστή απάντηση δεν είναι ούτε η προσαρμογή της διατροφής ούτε η δοκιμή συμπληρωμάτων. Το NHS συμβουλεύει να συμβουλευτείτε γιατρό αν αισθάνεστε τακτικά φούσκωμα στην κοιλιά, αν έχετε ήδη δοκιμάσει να αλλάξετε τη διατροφή και συνεχίζετε να φουσκώνετε, ή αν το φούσκωμα συνοδεύεται από ακούσια απώλεια βάρους ή αίμα στα κόπρανα.

Και υπάρχουν σημάδια που απαιτούν επείγουσα ιατρική βοήθεια: φούσκωμα με εμετό, διάρροια ή δυσκοιλιότητα, πόνο στην κοιλιά, πυρετό, ένα εξόγκωμα ή πρήξιμο στην κοιλιά, ή αδυναμία ούρησης, αφόδευσης ή αποβολής αερίων. Αυτά τα τελευταία δεν είναι παραλλαγές του κοινού προβλήματος — είναι άλλη κατηγορία και δεν αντιμετωπίζονται στο σπίτι.

Δεν θέλουμε να σας τρομάξουμε με μια λίστα. Αλλά αν αναγνωρίζετε κάποιο από αυτά τα σημάδια, ο δρόμος δεν περνά από ζελεδάκια ούτε από διατροφικούς αποκλεισμούς στα τυφλά.

Πόσος χρόνος μέχρι να ξέρετε αν κάτι πέτυχε

Οι αλλαγές ρουτίνας — περισσότερο νερό, πιο αργό φαγητό, μικρότερα γεύματα, περισσότερη άσκηση — απαιτούν παρατήρηση. Δώστε τους χρόνο πριν κρίνετε, και αλλάξτε ένα πράγμα τη φορά για να μπορείτε να αποδώσετε το αποτέλεσμα. Αν ξεκινήσετε ένα προβιοτικό, εφαρμόστε την ίδια λογική: μια καθορισμένη περίοδος, μια ειλικρινής παρατήρηση του τι άλλαξε και τι δεν άλλαξε, και μια απόφαση στο τέλος.

Δεν έχουμε δεδομένα που να μας επιτρέπουν να πούμε πόσο χρόνο παίρνει, ούτε για τα μέτρα ρουτίνας ούτε για τα προβιοτικά — αυτή η πληροφορία δεν είναι εδραιωμένη. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι η αρχική αύξηση των αερίων όταν ξεκινάτε ένα προβιοτικό, όταν συμβαίνει, τείνει να υποχωρεί σε λίγες μέρες, σύμφωνα με την Cleveland Clinic. Αν στο τέλος αυτού του διαστήματος η κατάσταση είναι χειρότερη, σταματήστε.

Κρατήστε το ουσιώδες: τα μέτρα ρουτίνας που προτείνει το NHS είναι το σημείο εκκίνησης και ένα προϊόν δεν τα αντικαθιστά. Τα προβιοτικά μπορεί να έχουν ρόλο σε ειδικές περιπτώσεις, ειδικά όταν υπάρχει μια κατάσταση όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, αλλά οι ενδείξεις δεν επιτρέπουν ακόμη να υποσχεθούμε τίποτα σε κανέναν συγκεκριμένα. Αν τα απλά μέτρα δεν αρκούν, ή αν εμφανιστεί κάποιο από τα προειδοποιητικά σημάδια, το επόμενο βήμα είναι μια συζήτηση με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας — όχι άλλο ένα ράφι συμπληρωμάτων.