Maca στην εγκυμοσύνη: τι λέει η επιστήμη για την ασφάλεια

Αν είστε έγκυος και σκέφτεστε να πάρετε maca, πιθανότατα δεν χρειάζεται και η ασφάλειά της δεν είναι τεκμηριωμένη. Η maca είναι μια περουβιανή ρίζα που παραδοσιακά χρησιμοποιείται για ενέργεια και ορμονική ισορροπία, αλλά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τα στοιχεία είναι τόσο λίγα που δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι ασφαλής — ούτε ότι είναι επικίνδυνη. Απλώς δεν γνωρίζουμε. Και όταν δεν γνωρίζουμε, η συνετή σύσταση είναι να την αποφεύγετε, εκτός αν ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός σας πει το αντίθετο.

Τι γνωρίζουμε για τη maca και την εγκυμοσύνη

Υπάρχουν ελάχιστες μελέτες σε ανθρώπους για τη maca κατά την εγκυμοσύνη. Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας επικεντρώνεται σε ενήλικες που δεν είναι έγκυοι, και τα δεδομένα για εγκύους είναι σχεδόν ανύπαρκτα. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η maca είναι επιβλαβής, αλλά σημαίνει ότι δεν υπάρχει επιστημονική βάση για να συστηθεί η χρήση της. Οι ευρωπαϊκές αρχές δεν έχουν συγκεκριμένη θέση για τη maca στην εγκυμοσύνη, κάτι που αντανακλά την έλλειψη στοιχείων, όχι μια έγκριση.

Ορισμένες μελέτες σε ζώα υποδηλώνουν ότι η maca μπορεί να έχει επιδράσεις στη γονιμότητα και στο αναπαραγωγικό σύστημα, αλλά αυτά τα αποτελέσματα δεν μεταφράζονται άμεσα σε ασφάλεια για το ανθρώπινο έμβρυο. Ό,τι ισχύει για έναν αρουραίο δεν ισχύει αυτόματα για εσάς.

Επιπλέον, η maca περιέχει βιοδραστικές ενώσεις, όπως γλυκοζινολάτες, που μπορεί να έχουν ορμονικές επιδράσεις. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το σώμα σας ήδη περνά από μια ορμονική επανάσταση — η προσθήκη ενός συμπληρώματος με πιθανή ορμονική δράση είναι ένας κίνδυνος που δεν αξίζει να πάρετε χωρίς ανάγκη.

Τι σημαίνει "πάρα πολύ" στην εγκυμοσύνη

Εκτός εγκυμοσύνης, η maca είναι γενικά καλά ανεκτή σε κανονικές δόσεις, αλλά δεν υπάρχει επίσημη συνιστώμενη ημερήσια δόση. Οι περισσότερες μελέτες χρησιμοποιούν μεταξύ 1,5 και 3 γραμμαρίων την ημέρα, και μερικές φτάνουν τα 5 γραμμάρια. Αλλά το "ανεκτό" δεν είναι το ίδιο με το "ασφαλές" για ένα έμβρυο. Δεν υπάρχει καθορισμένο ανώτατο όριο για εγκύους, γιατί απλώς δεν έχει μελετηθεί.

Αν παίρνετε maca και μείνετε έγκυος, μην πανικοβληθείτε. Η πιθανότητα μια κανονική δόση να προκαλέσει βλάβη είναι χαμηλή, αλλά θα πρέπει να σταματήσετε και να ενημερώσετε τον γιατρό σας. Αυτό που έχει σημασία είναι τι κάνετε από τη στιγμή που το μαθαίνετε.

Και μην μπερδεύετε τη "επικίνδυνη δόση" με τη "δόση που προκαλεί παρενέργειες". Μια υψηλή δόση μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους, αϋπνία ή γαστρική δυσφορία, αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο με έναν κίνδυνο για το μωρό. Το πρόβλημα είναι ότι, χωρίς μελέτες, δεν γνωρίζουμε πού βρίσκεται το όριο του πραγματικού κινδύνου.

Συχνές ήπιες παρενέργειες και τι να κάνετε

Σε ενήλικες που δεν είναι έγκυοι, η maca είναι γενικά καλά ανεκτή, αλλά μερικοί άνθρωποι αισθάνονται ήπιες επιδράσεις: πονοκεφάλους, πεπτικά προβλήματα ή αλλαγές στον ύπνο. Αν πάρετε maca και νιώσετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, η απάντηση είναι να σταματήσετε και να δείτε αν υποχωρούν. Συνήθως εξαφανίζονται μέσα σε λίγες ημέρες.

Στην εγκυμοσύνη, το σώμα σας ήδη λειτουργεί διαφορετικά. Η πέψη είναι πιο αργή, οι ορμόνες αλλάζουν, και ένα συμπλήρωμα που πριν δεν προκαλούσε πρόβλημα μπορεί τώρα να ενοχλήσει. Αν νιώσετε οποιαδήποτε δυσφορία, σταματήστε και μιλήστε με τον γιατρό σας.

Ποιοι δεν πρέπει να πάρουν maca χωρίς να ρωτήσουν πρώτα έναν επαγγελματία

Εκτός από τις εγκύους, υπάρχουν και άλλες ομάδες που θα πρέπει να αποφεύγουν τη maca χωρίς ιατρική καθοδήγηση:

• Γυναίκες με ιστορικό καρκίνου ευαίσθητου στις ορμόνες, όπως καρκίνος του μαστού ή των ωοθηκών.
• Άτομα με παθήσεις του θυρεοειδούς, επειδή η maca περιέχει βρογχογόνα, που μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς.
• Άτομα με υψηλή ή χαμηλή αρτηριακή πίεση, επειδή η maca μπορεί να επηρεάσει την αρτηριακή πίεση.
• Όσοι παίρνουν φάρμακα για ορμόνες, όπως αντισυλληπτικά ή θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης.

Αν θηλάζετε, ισχύει η ίδια λογική: δεν υπάρχουν δεδομένα για τη μεταφορά ενώσεων της maca στο μητρικό γάλα, ούτε για επιδράσεις στο μωρό. Η απουσία στοιχείων δεν είναι απόδειξη ασφάλειας.

Αλληλεπιδράσεις που αξίζει να γνωρίζετε

Η maca μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα για τον θυρεοειδή, επειδή μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών. Μπορεί επίσης να έχει ελαφρά επίδραση στην αρτηριακή πίεση, κάτι που μπορεί να είναι σημαντικό αν παίρνετε φάρμακα για την πίεση. Και, επειδή μπορεί να επηρεάσει τις ορμόνες, μπορεί να παρέμβει σε ορμονικές θεραπείες.

Στην εγκυμοσύνη, είναι συνηθισμένο να παίρνετε συμπληρώματα σιδήρου και φολικού οξέος. Δεν υπάρχουν γνωστές αλληλεπιδράσεις μεταξύ maca και αυτών των θρεπτικών συστατικών, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν — σημαίνει ότι δεν έχουν μελετηθεί.

Αν παίρνετε κάποιο φάρμακο τακτικά, ο κανόνας είναι απλός: ρωτήστε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας πριν προσθέσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα, συμπεριλαμβανομένης της maca.

Σημάδια για να σταματήσετε και να μιλήσετε με έναν επαγγελματία

Ορισμένα συμπτώματα δικαιολογούν άμεση κλήση στον γιατρό, και δεν είναι τα ίδια με τις ήπιες επιδράσεις που περιέγραψα παραπάνω. Αν παίρνετε maca και αισθανθείτε:

• Αίσθημα παλμών ή ακανόνιστο καρδιακό χτύπο
• Ισχυρούς και επίμονους πονοκεφάλους
• Ναυτία ή έμετο που δεν σταματά
• Ξαφνικές αλλαγές στην αρτηριακή πίεση
• Οποιαδήποτε αιμορραγία ή κράμπες

Σταματήστε τη maca και επικοινωνήστε με τον γιατρό σας. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να μην σχετίζονται με τη maca, αλλά είναι καλύτερα να το ελέγξετε.

Στην εγκυμοσύνη, οποιοδήποτε νέο σύμπτωμα πρέπει να αναφέρεται στον γιατρό, ακόμα κι αν φαίνεται καλοήθες. Το σώμα σας περνά από πολλές αλλαγές, και είναι δύσκολο να ξέρετε τι είναι φυσιολογικό.

Τι αλλάζει με τα ζελεδάκια

Αν σκέφτεστε τη maca σε μορφή ζελεδάκι, υπάρχουν μερικές ιδιαιτερότητες. Τα ζελεδάκια περιέχουν ζάχαρη ή γλυκαντικά, κάτι που μπορεί να είναι σημαντικό αν έχετε διαβήτη κύησης ή αν προσέχετε το βάρος σας. Ορισμένα ζελεδάκια περιέχουν ζελατίνη, κάτι που μπορεί να είναι πρόβλημα αν είστε χορτοφάγος ή vegan — αλλά δεν περιέχουν όλα ζελατίνη, γι' αυτό ελέγξτε την ετικέτα.

Τα ζελεδάκια μπορεί επίσης να περιέχουν άλλα συστατικά, όπως βιταμίνες ή φυτικά εκχυλίσματα, που μπορεί να μην είναι κατάλληλα κατά την εγκυμοσύνη. Διαβάστε πάντα την ετικέτα και επιβεβαιώστε με τον φαρμακοποιό σας ότι όλα τα συστατικά είναι ασφαλή για εσάς.

Και ένα σημαντικό σημείο: κρατήστε τα ζελεδάκια μακριά από τα παιδιά. Μοιάζουν με καραμέλες, και ένα παιδί μπορεί να φάει πολλά χωρίς να καταλάβει τον κίνδυνο. Αν συμβεί αυτό, μην περιμένετε να δείτε: επικοινωνήστε με τον γιατρό σας, τον φαρμακοποιό ή το κέντρο δηλητηριάσεων της χώρας σας. Φυλάξτε τα σε ψηλό ντουλάπι, κατά προτίμηση με ασφάλεια για παιδιά.

Τι δεν γνωρίζουμε — και γιατί αυτό έχει σημασία

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχουν ποιοτικές κλινικές μελέτες για τη maca στην εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό. Δεν γνωρίζουμε αν επηρεάζει την εμβρυϊκή ανάπτυξη, αν περνά στο μητρικό γάλα, ή αν έχει κάποια μακροπρόθεσμη επίδραση στο μωρό. Τα στοιχεία είναι αδύναμα, και αυτό δεν είναι λεπτομέρεια — είναι το κεντρικό σημείο.

Οι συστάσεις ασφάλειας στην εγκυμοσύνη βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης: αν δεν υπάρχουν δεδομένα, θεωρείται ότι δεν είναι ασφαλές μέχρι να αποδειχθεί το αντίθετο. Γι' αυτό πολλά φάρμακα και συμπληρώματα αποθαρρύνονται κατά την εγκυμοσύνη, όχι επειδή γνωρίζουμε ότι είναι επικίνδυνα, αλλά επειδή δεν γνωρίζουμε ότι είναι ασφαλή.

Αν ψάχνετε για κάτι για ενέργεια ή ευεξία κατά την εγκυμοσύνη, μιλήστε με τον γιατρό σας για επιλογές με πιο στέρεα στοιχεία. Μια ισορροπημένη διατροφή, επαρκής ξεκούραση και ελαφριά άσκηση είναι πάντα το πρώτο βήμα.

Τι να κάνετε αν ήδη παίρνετε maca

Αν ανακαλύψατε ότι είστε έγκυος και παίρνατε maca, σταματήστε. Δεν χρειάζεται να ανησυχήσετε υπερβολικά, αλλά θα πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό σας στο επόμενο ραντεβού. Αυτός μπορεί να αξιολογήσει τη συγκεκριμένη περίπτωσή σας και να σας καθησυχάσει ή να ζητήσει πρόσθετες εξετάσεις, αν το κρίνει απαραίτητο.

Αν σχεδιάζετε να μείνετε έγκυος, το πιο συνετό είναι να σταματήσετε τη maca πριν προσπαθήσετε να μείνετε έγκυος. Έτσι αποφεύγετε οποιαδήποτε περιττή έκθεση τους πρώτους μήνες, που είναι οι πιο κρίσιμοι για την ανάπτυξη του μωρού.

Και αν θηλάζετε, η ίδια λογική: σταματήστε και μιλήστε με τον γιατρό σας. Δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποστηρίζουν τη χρήση maca κατά τον θηλασμό.

Εν κατακλείδι: η maca στην εγκυμοσύνη δεν συνιστάται, όχι επειδή γνωρίζουμε ότι είναι επικίνδυνη, αλλά επειδή δεν γνωρίζουμε ότι είναι ασφαλής. Τα στοιχεία είναι αδύναμα, και η αρχή της προφύλαξης επιτάσσει την αποφυγή. Αν έχετε ακόμα αμφιβολίες, μιλήστε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας — γνωρίζουν το ιστορικό σας και μπορούν να δώσουν εξατομικευμένη καθοδήγηση.