Το υαλουρονικό οξύ κάνει κακό; Τι λέει η επιστήμη

Το υαλουρονικό οξύ, για τους περισσότερους ανθρώπους και στις συνήθεις ποσότητες των συμπληρωμάτων, είναι ασφαλές. Οι παρενέργειες είναι σπάνιες, συνήθως ήπιες και υποχωρούν από μόνες τους. Ωστόσο, υπάρχουν εξαιρέσεις — κάποιοι δεν πρέπει να το λαμβάνουν χωρίς να συμβουλευτούν πρώτα γιατρό, και υπάρχουν περιπτώσεις που πρέπει να σταματήσετε. Ας τα δούμε όλα αυτά με ηρεμία, χωρίς πανικό και χωρίς υποσχέσεις.

Τι σημαίνει «κάνει κακό» όταν μιλάμε για συμπληρώματα;

Όταν κάποιος ρωτάει αν ένα συμπλήρωμα κάνει κακό, υπάρχουν τρία επίπεδα απάντησης. Το πρώτο είναι η γενική ασφάλεια: είναι τοξική η ουσία; Για το υαλουρονικό οξύ, η απάντηση είναι όχι, στις δόσεις που χρησιμοποιούνται στα συμπληρώματα. Το δεύτερο επίπεδο είναι οι παρενέργειες: μπορεί να προκαλέσει δυσφορία; Ναι, σε μερικούς ανθρώπους, αλλά συνήθως ήπια. Το τρίτο είναι οι αντενδείξεις: υπάρχουν άτομα που δεν πρέπει να το πάρουν; Ναι, και αυτό είναι που πρέπει να γνωρίζετε.

Είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε ανάμεσα σε μια προσωρινή ενόχληση και σε ένα σημάδι συναγερμού. Ένα βαρύ στομάχι δεν είναι το ίδιο με μια αλλεργική αντίδραση. Ας δούμε κάθε σενάριο ξεχωριστά.

Συχνές παρενέργειες: τι μπορεί να νιώσετε και τι να κάνετε

Οι πιο συχνά αναφερόμενες παρενέργειες από τα από του στόματος συμπληρώματα υαλουρονικού οξέος είναι γαστρεντερικές. Μερικοί άνθρωποι νιώθουν ναυτία, κοιλιακή δυσφορία, διάρροια ή δυσκοιλιότητα. Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν παίρνετε το συμπλήρωμα με άδειο στομάχι ή σε υψηλότερες δόσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι ήπιο και υποχωρεί σε λίγες ημέρες, καθώς το σώμα συνηθίζει.

Αν το νιώσετε, το πιο απλό είναι να πάρετε το συμπλήρωμα με ένα γεύμα. Το να πίνετε νερό βοηθάει επίσης. Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή είναι έντονα, μειώστε τη δόση ή σταματήστε και μιλήστε με έναν επαγγελματία υγείας. Μην επιμένετε μόνο και μόνο επειδή διαβάσατε ότι είναι ασφαλές — το σώμα σας σας δίνει ένα σημάδι.

Οι αλλεργικές αντιδράσεις είναι σπάνιες, αλλά υπάρχουν. Κνίδωση, φαγούρα, πρήξιμο στο πρόσωπο ή δυσκολία στην αναπνοή είναι σημάδια συναγερμού. Αν συμβεί αυτό, σταματήστε αμέσως και αναζητήστε ιατρική βοήθεια. Δεν είναι φυσιολογική αντίδραση και δεν πρέπει να αγνοηθεί.

Ποιοι δεν πρέπει να πάρουν υαλουρονικό οξύ χωρίς να ρωτήσουν γιατρό

Υπάρχουν ομάδες για τις οποίες η ασφάλεια δεν είναι καλά τεκμηριωμένη. Οι έγκυες και οι θηλάζουσες, για παράδειγμα, δεν έχουν αρκετά δεδομένα για να διασφαλίσουν ότι είναι ασφαλές. Ο συνετός κανόνας είναι: μην το πάρετε χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Το ίδιο ισχύει για παιδιά και εφήβους — δεν υπάρχουν μελέτες που να υποστηρίζουν τη χρήση, και δεν υπάρχει λόγος να τους δώσετε ένα τέτοιο συμπλήρωμα.

Άτομα με αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ρευματοειδή αρθρίτιδα ή λύκο, πρέπει να είναι προσεκτικά. Το υαλουρονικό οξύ εμπλέκεται σε φλεγμονώδεις διαδικασίες, και αν και δεν υπάρχει απόδειξη ότι επιδεινώνει αυτές τις καταστάσεις, δεν υπάρχει ούτε απόδειξη ότι είναι ακίνδυνο. Η συζήτηση με τον ρευματολόγο ή τον θεράποντα ιατρό είναι απαραίτητη.

Αν έχετε νεφρική ή ηπατική νόσο, ισχύει η ίδια λογική. Το σώμα επεξεργάζεται ό,τι καταναλώνετε, και αν το συκώτι ή τα νεφρά σας δεν λειτουργούν πλήρως, ένα συμπλήρωμα μπορεί να είναι επιπλέον βάρος. Δεν είναι απόλυτη αντένδειξη, αλλά απαιτεί επίβλεψη.

Αλληλεπιδράσεις: τι λέει η επιστήμη

Το από του στόματος υαλουρονικό οξύ δεν έχει καλά τεκμηριωμένες αλληλεπιδράσεις με φάρμακα. Δεν υπάρχουν μελέτες που να δείχνουν ότι επηρεάζει τα αντιπηκτικά, τα αντιφλεγμονώδη ή άλλα κοινά φάρμακα. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν — σημαίνει ότι δεν γνωρίζουμε. Η απουσία απόδειξης δεν είναι απόδειξη απουσίας.

Αν παίρνετε χρόνια φαρμακευτική αγωγή, το πιο ειλικρινές είναι να πείτε: δεν υπάρχει γνωστή προειδοποίηση, αλλά δεν υπάρχει ούτε εγγύηση. Μιλήστε με τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας. Αυτοί γνωρίζουν το συγκεκριμένο ιστορικό σας και μπορούν να αξιολογήσουν αν υπάρχει κίνδυνος. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν παίρνετε πολλά φάρμακα.

Σημάδια συναγερμού: πότε να σταματήσετε και να ζητήσετε βοήθεια

Υπάρχει σαφής διαφορά μεταξύ μιας ήπιας παρενέργειας και ενός σημάδι ότι κάτι δεν πάει καλά. Αν έχετε έντονο κοιλιακό άλγος, επίμονους εμετούς, αίμα στα κόπρανα ή σημάδια αλλεργικής αντίδρασης (πρήξιμο, δυσκολία στην αναπνοή, εκτεταμένο εξάνθημα), σταματήστε το συμπλήρωμα και αναζητήστε ιατρική βοήθεια. Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι φυσιολογικά και δεν πρέπει να τα διαχειριστείτε μόνοι στο σπίτι.

Ένα άλλο σημάδι είναι η επιδείνωση μιας υπάρχουσας κατάστασης. Αν έχετε αυτοάνοσο νόσημα και παρατηρήσετε περισσότερη φλεγμονή ή πόνο στις αρθρώσεις αφού ξεκινήσετε το συμπλήρωμα, σταματήστε και μιλήστε με τον γιατρό σας. Μπορεί να μην έχει σχέση, αλλά μόνο ένας επαγγελματίας μπορεί να το αξιολογήσει.

Επίσης, είναι σημαντικό να μην παίρνετε δόσεις πολύ πάνω από τη συνιστώμενη. Περισσότερο δεν σημαίνει καλύτερο. Το σώμα μπορεί να χρησιμοποιήσει μόνο μια συγκεκριμένη ποσότητα, και η περίσσεια αποβάλλεται — αλλά το γαστρεντερικό σύστημα μπορεί να υποφέρει. Ακολουθήστε τη δόση της ετικέτας και μην εφευρίσκετε.

Τι αλλάζει η μορφή ζελεδάκι στην ασφάλεια

Τα ζελεδάκια έχουν ιδιαιτερότητες που δεν έχουν τα χάπια. Πρώτον, περιέχουν ζάχαρη ή γλυκαντικά, που μπορεί να είναι πρόβλημα για διαβητικούς ή για όσους ελέγχουν την πρόσληψη ζάχαρης. Ελέγξτε την ετικέτα για να ξέρετε τι καταναλώνετε. Μερικά ζελεδάκια χρησιμοποιούν γλυκαντικά όπως η μαλτιτόλη, που σε υπερβολή μπορεί να προκαλέσει διάρροια — ένα αποτέλεσμα που προστίθεται στο ίδιο το υαλουρονικό οξύ.

Έπειτα, υπάρχει το θέμα των δοντιών. Τα ζελεδάκια είναι κολλώδη και μπορούν να συμβάλουν στην τερηδόνα αν δεν υπάρχει καλή στοματική υγιεινή. Δεν είναι λόγος να τα αποφύγετε, αλλά είναι μια λεπτομέρεια που πρέπει να έχετε υπόψη. Και φυσικά, τα ζελεδάκια μοιάζουν με καραμέλες — κρατήστε τα μακριά από παιδιά. Ένα παιδί μπορεί να φάει πολλά και να πάρει υπερβολική ζάχαρη ή συμπλήρωμα, κάτι που δεν είναι ασφαλές. Αν συμβεί αυτό, μην περιμένετε να δείτε: επικοινωνήστε με τον γιατρό, τον φαρμακοποιό ή το κέντρο δηλητηριάσεων της χώρας σας.

Όποιος έχει διαβήτη ή ευαισθησία στα γλυκαντικά πρέπει να διαβάσει προσεκτικά την ετικέτα. Αν δεν είστε σίγουροι τι διαβάζετε, ρωτήστε τον φαρμακοποιό. Καλύτερα να προλάβετε παρά να θεραπεύσετε.

Τι δεν γνωρίζουμε ακόμα

Υπάρχουν ειλικρινή κενά στη γνώση. Η μακροπρόθεσμη ασφάλεια του από του στόματος υαλουρονικού οξέος δεν είναι καλά μελετημένη. Οι περισσότερες μελέτες είναι βραχυπρόθεσμες, εβδομάδες ή λίγους μήνες. Δεν γνωρίζουμε τι συμβαίνει σε όσους το παίρνουν για χρόνια. Δεν υπάρχει λόγος να υποπτευόμαστε σοβαρά προβλήματα, αλλά δεν υπάρχουν ούτε εγγυήσεις.

Ένα άλλο άγνωστο είναι η ιδανική δόση. Δεν υπάρχει επίσημη ευρωπαϊκή σύσταση για το υαλουρονικό οξύ, σε αντίθεση με άλλες βιταμίνες και μέταλλα. Αυτό σημαίνει ότι οι κατασκευαστές επιλέγουν τις δόσεις με βάση μελέτες, αλλά δεν υπάρχει αρχή που να ορίζει ένα ανώτατο όριο ασφαλείας. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι οι δόσεις που χρησιμοποιήθηκαν σε κλινικές μελέτες ήταν καλά ανεκτές, αλλά αυτό δεν καλύπτει όλες τις περιπτώσεις.

Και υπάρχει το θέμα της απορρόφησης. Όταν παίρνετε υαλουρονικό οξύ από το στόμα, μέρος απορροφάται και κατανέμεται στο σώμα, αλλά δεν γνωρίζουμε ακριβώς πόσο φτάνει στο δέρμα ή στις αρθρώσεις. Η τεκμηρίωση για οφέλη υπάρχει, αλλά δεν είναι ομοιόμορφη. Κάποιες μελέτες δείχνουν θετικά αποτελέσματα, άλλες όχι. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν λειτουργεί — σημαίνει ότι η επιστήμη ωριμάζει ακόμα.

Μύθοι και αλήθειες για το υαλουρονικό οξύ

Ένας κοινός μύθος είναι ότι το από του στόματος υαλουρονικό οξύ δεν λειτουργεί επειδή το στομάχι το καταστρέφει. Δεν είναι αλήθεια. Τα μόρια απορροφώνται μερικώς και υπάρχουν μελέτες που δείχνουν αύξηση των επιπέδων στο αίμα και στο δέρμα. Ένας άλλος μύθος είναι ότι είναι επικίνδυνο επειδή «δεν είναι φυσικό». Το υαλουρονικό οξύ υπάρχει φυσικά στο σώμα μας — βρίσκεται στο δέρμα, στις αρθρώσεις και στα μάτια. Αυτό που κάνει το συμπλήρωμα είναι να παρέχει περισσότερο, όχι να εισάγει κάτι ξένο.

Αλήθεια: έχει επιστημονική τεκμηρίωση για οφέλη στην ενυδάτωση του δέρματος και στην ανακούφιση του πόνου στις αρθρώσεις, αν και τα αποτελέσματα ποικίλλουν από άτομο σε άτομο. Η τεκμηρίωση είναι εδραιωμένη, αλλά δεν είναι καθολική. Μην υπόσχεστε αποτελέσματα — πείτε ότι μπορεί να βοηθήσει, και ότι η επιστήμη υποδηλώνει θετική επίδραση.

Άλλος μύθος: ότι το υαλουρονικό οξύ είναι το ίδιο με το κολλαγόνο. Δεν είναι. Είναι διαφορετικές ουσίες, με διαφορετικές λειτουργίες. Το κολλαγόνο είναι δομική πρωτεΐνη· το υαλουρονικό οξύ είναι πολυσακχαρίτης που συγκρατεί νερό. Είναι συμπληρωματικά, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Τι να κάνετε αν σκέφτεστε να το πάρετε

Αν σκέφτεστε να πάρετε συμπλήρωμα υαλουρονικού οξέος, το πρώτο βήμα είναι να μιλήσετε με έναν επαγγελματία υγείας, ειδικά αν είστε έγκυος, θηλάζετε, έχετε χρόνια νόσο ή παίρνετε φάρμακα. Δεν είναι επειδή δεν εμπιστεύεστε το συμπλήρωμα — είναι επειδή είστε υπεύθυνοι απέναντι στον εαυτό σας.

Έπειτα, επιλέξτε ένα προϊόν από αξιόπιστη μάρκα, με καλές πρακτικές παρασκευής. Ελέγξτε την ετικέτα για να μάθετε τη δόση και τα άλλα συστατικά. Αν είναι ζελεδάκι, δείτε τη ζάχαρη και τα γλυκαντικά. Ξεκινήστε με τη συνιστώμενη δόση και παρατηρήστε πώς αντιδρά το σώμα σας.

Και θυμηθείτε: το συμπλήρωμα δεν είναι φάρμακο. Δεν θεραπεύει ούτε προλαμβάνει ασθένειες. Αν έχετε πρόβλημα υγείας, ο γιατρός είναι το κατάλληλο άτομο να σας βοηθήσει. Το υαλουρονικό οξύ μπορεί να είναι ένα συμπλήρωμα, αλλά δεν υποκαθιστά την ιατρική φροντίδα.

Η απάντηση στο ερώτημα «το υαλουρονικό οξύ κάνει κακό;» είναι: για τους περισσότερους ανθρώπους, όχι. Αλλά υπάρχουν εξαιρέσεις και άγνωστα σημεία. Χρησιμοποιήστε την κοινή λογική, σεβαστείτε το σώμα σας και, σε περίπτωση αμφιβολίας, ρωτήστε κάποιον που ξέρει.