Lion's Mane

De paddenstoel die in het Engels lion's mane mushroom heet, draagt in het Nederlands meerdere namen die allemaal naar hetzelfde uiterlijk verwijzen. De wetenschappelijke naam is Hericium erinaceus; het Latijnse erinaceus betekent egel, naar de lange stekels. Op verpakkingen en in webshops kom je daarnaast de namen pruikzwam, apekop of apenkop en pom pom blanc tegen, en in het Duits Affenkopfpilz. Wie zoekt op lions mane paddestoel, leeuwenmanenpaddenstoel of bebaarde tandpaddenstoel bedoelt dus dezelfde soort als wie pruikzwam intypt.

Die namen zeggen niets over de kwaliteit van wat er in een potje zit. Een poeder van de vruchtlichamen, een poeder van het mycelium en een geconcentreerd extract kunnen alle drie als "lion's mane" worden verkocht, terwijl het om verschillende delen van de schimmel gaat. Het vruchtlichaam is het witte, manenachtige geheel met de hangende stekels dat je op een stam ziet; mycelium is het netwerk van draden dat in het hout groeit en dat in een bak met graan kan worden gekweekt. Dat verschil is het eerste waar je op een etiket naar kijkt.

Wat je op een etiket tegenkomt

• de plantennaam, vaak als Hericium erinaceus, soms met de Nederlandse naam ernaast;
• het deel waarvan het poeder of extract is gemaakt: vruchtlichaam of mycelium;
• de verhouding waarin een extract is gemaakt, of het woord "gestandaardiseerd" met de stof waarop wordt gestandaardiseerd;
• de hoeveelheid per gummy en, belangrijker, de hoeveelheid per aanbevolen dagdosering.

De hoeveelheid per dagdosering is het getal dat je vergelijkt; een bedrag per gummy zegt weinig zonder te weten hoeveel gummies er per dag op het etiket staan. De vermelding van het gebruikte deel van de paddenstoel is de tweede vergelijking die je maakt, en de derde is de vorm: poeder of extract.

In het wild verschijnt de pruikzwam in de herfst op levend hout, met een duidelijke voorkeur voor oude beuken. Hij nestelt zich in het hout en breekt het geleidelijk af, waardoor aangetaste bomen hol kunnen worden. Ook op eik, linde, plataan, lijsterbes en robinia is hij wel aangetroffen, maar dat zijn uitzonderingen. Het vruchtlichaam zit vaak hoog aan de stam, wat hem in het bos makkelijk aan het oog onttrekt.

Die levenswijze heeft een praktisch gevolg. In dichtbevolkte streken van Europa is de soort zeldzaam geworden en in sommige landen beschermd, dus wat in winkels ligt komt vrijwel zonder uitzondering uit teelt. Kwekers laten het mycelium groeien op een substraat van zaagsel of graan en oogsten daaruit ofwel de gevormde vruchtlichamen, ofwel het doorgroeide substraat zelf. Die twee routes leveren een ander product op, met een andere samenstelling, en dat is de reden dat het etiket het gebruikte deel vermeldt.

Waarom herkomst op het etiket staat

• het land of de regio van teelt, soms als Europa, soms als Azië;
• de gebruikte grondstof, bijvoorbeeld vol graan of houtsubstraat;
• de wijze van drogen en verwerken tot poeder of extract.

Deze gegevens helpen je twee potjes met dezelfde aanduiding te onderscheiden, maar ze zeggen op zichzelf niets over de hoeveelheid paddenstoel die je binnenkrijgt. Daarvoor blijft de dosering per dag de maatstaf, en die staat verderop op het etiket dan de herkomst.

Twee potjes die beide "lion's mane" heten kunnen verschillende dingen bevatten, en het etiket is de enige plek waar dat verschil staat. Poeder is de gedroogde en gemalen grondstof; het gewicht op het etiket is dan het gewicht van dat gemalen materiaal. Een extract is gemaakt door de grondstof met water, alcohol of een ander oplosmiddel te bewerken en het resultaat weer te drogen; daarbij wordt een deel van het materiaal weggegooid en blijft een kleinere, meer geconcentreerde hoeveelheid over.

De verhoudingsaanduiding op een extract vertelt hoeveel grondstof er tegenover een deel eindproduct stond. Een hoge verhouding klinkt indrukwekkend, maar zegt niets over wat er in dat eindproduct meetbaar aanwezig is. Is een extract "gestandaardiseerd" op een bepaalde stof, dan garandeert dat iets over die ene stof en niet over de rest van het extract.

Vier regels die je op elk etiket kunt controleren

1. Staat het deel van de paddenstoel er: vruchtlichaam of mycelium?
2. Gaat het om poeder of om een extract, en zo ja, met welke verhouding of standaardisatie?
3. Staat de hoeveelheid per gummy én per aanbevolen dagdosering, of alleen per gummy?
4. Staat erbij hoeveel gummies die dagdosering vormen, en welke andere werkstoffen in hetzelfde product zitten?

Wat een etiket niet zegt, is wat een ingrediënt in het lichaam doet. Dat valt niet uit een verhouding of een standaardisatie af te leiden, en ook niet uit een lange lijst met paddenstoelen op de voorkant. De voorkant is marketing, de kleine lettertjes zijn de inhoud.

Combineren met andere paddenstoelen en met vitamines

Lion's mane wordt in producten vaak naast andere paddenstoelen gezet, zoals cordyceps en reishi, en naast B-vitamines. Dat zijn afzonderlijke werkstoffen met elk hun eigen hoeveelheid op het etiket; een gezamenlijke noemer op de voorkant betekent niet dat de ene stof de andere versterkt. Wil je weten wat je precies binnenkrijgt, tel dan per werkstof de vermelde dosering, niet het aantal paddenstoelen in het rijtje. TuttiBear verkoopt zijn paddenstoelproducten in de vorm van gummies, niet als capsules, tabletten of poeders. Meer over de opbouw van zulke etiketten lees je in wat zijn de ingrediënten van TuttiBear appelciderazijn gummies?