Dong Quai

Το dong quai είναι η κοινή ονομασία της αποξηραμένης ρίζας του Angelica sinensis, ενός φυτού της οικογένειας Apiaceae (της ίδιας με το καρότο και το σέλινο). Στη βιβλιογραφία εμφανίζεται επίσης ως Angelica sinensis radix, «κινέζικη αγγελική» ή «γυναικείο τζίνσενγκ» — εμπορικές και παραδοσιακές εκφράσεις, όχι επιστημονικές κατηγορίες. Είναι βοτανικό συστατικό: δεν είναι βιταμίνη, μέταλλο ούτε μεμονωμένη ένωση, επομένως δεν έχει τιμή αναφοράς θρεπτικών συστατικών (ΤΑΘ) ούτε επίσημη συνιστώμενη ημερήσια δόση.

Το μέρος που χρησιμοποιείται είναι η ρίζα, η οποία αποξηραίνεται και στη συνέχεια μετατρέπεται σε σκόνη ή εκχύλισμα. Στα τυποποιημένα εκχυλίσματα, οι αναλυτικοί δείκτες που αναφέρονται περισσότερο στην έρευνα είναι η Z-λιγουστιλίνη και το φερουλικό οξύ, καθώς και πολυσακχαρίτες. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι το «εκχύλισμα dong quai» δεν περιγράφει σταθερή σύνθεση: δύο εκχυλίσματα μπορεί να έχουν διαφορετικές αναλογίες αυτών των ενώσεων, και αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί μελέτες με το ίδιο όνομα φυτού μπορεί να δίνουν διαφορετικά αποτελέσματα.

Στην παράδοση της κινεζικής ιατρικής, η ρίζα χρησιμοποιούνταν σε αφεψήματα και σε μείγματα με διάφορα φυτά, σχεδόν ποτέ μόνη της. Αυτή είναι μια σημαντική διαφορά σε σχέση με τα σημερινά συμπληρώματα: όταν μια δοκιμή εξετάζει ένα σκεύασμα με έξι ή δέκα βοτανικά, δεν είναι δυνατόν να αποδοθεί το αποτέλεσμα στο dong quai ειδικά. Κάθε φορά που διαβάζετε μια μελέτη για αυτό το συστατικό, αξίζει να ελέγχετε αν εξετάστηκε μόνο του ή μέσα σε μείγμα — και αν το μείγμα περιλάμβανε σόγια, ερυθρό τριφύλλι ή κίμισιφούγκα, που έχουν το δικό τους ερευνητικό ιστορικό.

Αν θέλετε τη γενική εικόνα του συστατικού, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου του στις ρουτίνες ευεξίας, δείτε τον οδηγό dong quai: οφέλη, χρήσεις και τι λέει η επιστήμη.

Η κλινική έρευνα με dong quai επικεντρώνεται κυρίως στα αγγειοκινητικά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης (εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις) και, πιο πρόσφατα, σε παραδοσιακά σκευάσματα με τη ρίζα σε συνδυασμό με άλλα φυτά. Η εικόνα που προκύπτει από τις δοκιμές είναι πιο μετριοπαθής από ό,τι υποδηλώνει η παράδοση.

Τι επιτρέπει να πούμε η τεκμηρίωση

• Μια τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο δοκιμή σε 71 μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με εξάψεις, που έλαβαν θεραπεία για 24 εβδομάδες, δεν βρήκε διαφορές σε σχέση με το εικονικό φάρμακο στο πάχος του ενδομητρίου, στην κολπική ωρίμανση, στον αριθμό των εξάψεων ούτε στον δείκτη Kupperman. Δηλαδή: όταν χρησιμοποιήθηκε μόνο του, το dong quai δεν συμπεριφέρθηκε ως οιστρογόνο σε αυτή τη δοκιμή ¹.
• Μια συστηματική ανασκόπηση τυχαιοποιημένων δοκιμών για βοτανικά προϊόντα για συμπτώματα της εμμηνόπαυσης εντόπισε 18 δοκιμές, από τις οποίες μόνο μία αφορούσε dong quai, και κατέληξε ότι η διαθέσιμη τεκμηρίωση δεν στηρίζει σαφές όφελος ².
• Μια πιο πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση, που περιλάμβανε 30 τυχαιοποιημένες δοκιμές από του στόματος βοτανικών συμπληρωμάτων χωρίς σόγια, βρήκε βελτιώσεις σε 28 από αυτές· οι δύο δοκιμές που χρησιμοποίησαν κίμισιφούγκα και dong quai δεν έδειξαν μετρήσιμα αποτελέσματα ³.
• Μια θέση της North American Menopause Society αναφέρει ότι μεμονωμένες κλινικές δοκιμές δεν βρήκαν όφελος για το dong quai στις εξάψεις ⁴.
• Σε διαφορετικό τομέα, μια τυχαιοποιημένη δοκιμή σε 36 νέους άνδρες που έτρεξαν 13 χλμ μετά από 11 ημέρες συμπλήρωσης με Danggui Buxue Tang (ένα παραδοσιακό σκεύασμα με Angelica sinensis) παρατήρησε συντομότερους χρόνους δοκιμασίας και μεταβολές στα επίπεδα εψιδίνης και σιδήρου· η μελέτη δεν αξιολόγησε τη ρίζα μόνη της ούτε γυναίκες ⁵.
• Μια τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο δοκιμή σε 25 υγιείς εθελοντές ανά σκεύασμα δεν βρήκε κλινικά σημαντική επίδραση στην πήξη ή στη λειτουργία των αιμοπεταλίων με Angelica sinensis, μόνη της ή σε συνδυασμό με ασπιρίνη ⁶.

Τι δεν επιτρέπει να πούμε η τεκμηρίωση

• Δεν επιτρέπει να ισχυριστούμε ότι το dong quai ανακουφίζει τις εξάψεις, τις νυχτερινές εφιδρώσεις ή οποιοδήποτε σύμπτωμα της εμμηνόπαυσης: οι δοκιμές που το εξέτασαν μόνο του ήταν αρνητικές ή ουδέτερες.
• Δεν επιτρέπει να αποδοθούν στο dong quai τα αποτελέσματα σκευασμάτων με πολλά βοτανικά, όπως εκείνα που συνδύασαν dong quai, κίμισιφούγκα, γαϊδουράγκαθο, ερυθρό τριφύλλι και τζίνσενγκ ⁷ ή σόγια, dong quai και κίμισιφούγκα ⁸.
• Δεν επιτρέπει να συναχθεί οτιδήποτε για ορμονικές, ηπατικές, καρδιαγγειακές επιδράσεις ή για τη σωματική απόδοση από μελέτες με άλλους πληθυσμούς, άλλα σκευάσματα ή εργαστηριακά μοντέλα ⁹.

Για πιο αναλυτική εξέταση των προτεινόμενων μηχανισμών, δείτε πώς λειτουργεί το dong quai; Τι λέει η επιστήμη.

Οι δόσεις που χρησιμοποιήθηκαν στις δοκιμές ποικίλλουν πολύ και δεν είναι πάντα συγκρίσιμες μεταξύ τους. Στη δοκιμή των 24 εβδομάδων σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, το dong quai χορηγήθηκε ως από του στόματος προϊόν, αλλά η περίληψη δεν προσδιορίζει την ποσότητα εκχυλίσματος ανά ημέρα ¹. Σε άλλες μελέτες, η ρίζα εμφανίστηκε ενσωματωμένη σε σκευάσματα: 100 mg dong quai την ημέρα σε συνδυασμό με 60 mg ισοφλαβονών σόγιας και 50 mg κίμισιφούγκας, για 24 εβδομάδες, σε 49 γυναίκες με εμμηνορροϊκή ημικρανία ⁸.

Αυτές οι δόσεις ανήκουν σε ερευνητικά πρωτόκολλα και δεν είναι οδηγίες λήψης. Χρησιμεύουν για να δείξουν ότι το «dong quai» σε μια μελέτη μπορεί να σημαίνει 100 mg τυποποιημένου εκχυλίσματος μέσα σε ένα μείγμα, και όχι μια καθολική ποσότητα.

Όταν διαβάζετε μια ετικέτα, αναζητήστε τρεις πληροφορίες: τη μορφή (σκόνη ρίζας ή εκχύλισμα), την ποσότητα ανά μερίδα και τον αριθμό ζελεδακιών που αποτελούν αυτή τη μερίδα. Στα Ζελεδάκια για Ορμονική Ισορροπία της TuttiBear, η μερίδα είναι 2 ζελεδάκια και παρέχει 100 mg εκχυλίσματος dong quai, μαζί με μάκα, shatavari, κρόκο, ψευδάργυρο, βιταμίνη B6 και βιταμίνη D3. Το βάζο περιέχει 60 ζελεδάκια, δηλαδή 30 μερίδες. Ο τρόπος χρήσης που αναγράφεται είναι να μασάτε 2 ζελεδάκια την ημέρα, κατά προτίμηση μετά από ένα γεύμα, χωρίς να υπερβαίνετε τη συνιστώμενη ημερήσια δόση.

Προσέξτε ότι η δόση της ετικέτας (100 mg ανά μερίδα 2 ζελεδακιών) συμπίπτει αριθμητικά με τη δόση που χρησιμοποιήθηκε σε ένα από τα σκευάσματα που μελετήθηκαν, αλλά τα πλαίσια δεν είναι ισοδύναμα: η δοκιμή συνδύαζε το dong quai με σόγια και κίμισιφούγκα, όχι με μάκα ή shatavari, και αξιολογούσε την εμμηνορροϊκή ημικρανία, όχι τη γενική ευεξία. Για να εμβαθύνετε σε αυτό το θέμα, δείτε dong quai: ποια είναι η σωστή ημερήσια δόση και dong quai σε ζελεδάκι ή χάπι: ποια επιλογή να κάνετε;.

Στις βραχυχρόνιες δοκιμές, το dong quai ήταν γενικά καλά ανεκτό. Στη δοκιμή των 24 εβδομάδων σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες δεν αναφέρθηκαν σημαντικές διαφορές σε σχέση με το εικονικό φάρμακο στις παραμέτρους που αξιολογήθηκαν ¹, και μια τυχαιοποιημένη δοκιμή σε υγιείς εθελοντές δεν βρήκε κλινικά σημαντική επίδραση στην πήξη ούτε στη λειτουργία των αιμοπεταλίων με Angelica sinensis, μόνη της ή με ασπιρίνη ⁶. Αυτό δεν ισοδυναμεί με εγγύηση ασφάλειας σε όλες τις περιπτώσεις: οι μελέτες έχουν μικρά δείγματα και περιορισμένη διάρκεια.

Υπάρχουν δύο πρακτικά σημεία προς εξέταση. Πρώτον, η ρίζα περιέχει ενώσεις όπως η Z-λιγουστιλίνη και το φερουλικό οξύ, που μελετήθηκαν κυρίως σε καρδιαγγειακό και πηκτικό πλαίσιο σε προκλινικά μοντέλα και ανασκοπήσεις ⁹· η σημασία αυτών των μηχανισμών για όποιον λαμβάνει καθημερινό συμπλήρωμα δεν έχει τεκμηριωθεί. Δεύτερον, όπως συμβαίνει με πολλά βοτανικά, η πληροφόρηση για αλληλεπιδράσεις με φάρμακα είναι περιορισμένη και βασίζεται σε αναφορές, όχι σε κλινικές δοκιμές σχεδιασμένες για αυτόν τον σκοπό.

Γι' αυτό, αν λαμβάνετε φάρμακα — ιδίως αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά —, αν έχετε διαγνωσμένη νόσο, αν είστε έγκυος ή θηλάζετε, ή αν σκέφτεστε να δώσετε συμπληρώματα σε παιδιά, μιλήστε με έναν επαγγελματία υγείας πριν από τη λήψη. Οι προειδοποιήσεις του ίδιου του προϊόντος ακολουθούν αυτή τη γραμμή: τα Ζελεδάκια για Ορμονική Ισορροπία δεν συνιστώνται σε έγκυες ή θηλάζουσες, και σε περίπτωση νόσου ή λήψης φαρμάκων πρέπει να συμβουλευτείτε επαγγελματία υγείας πριν από τη λήψη. Το προϊόν περιέχει πολυόλες και η υπερβολική κατανάλωσή του μπορεί να έχει υπακτική δράση. Για πιο λεπτομερή ανάγνωση, δείτε dong quai και φάρμακα: τι πρέπει να ξέρετε.

Στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, οι επιτρεπόμενοι ισχυρισμοί υγείας για τρόφιμα και συμπληρώματα συγκεντρώνονται στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 432/2012. Το μητρώο αυτό εγκρίνει συγκεκριμένες διατυπώσεις για βιταμίνες και μέταλλα, υπό καθορισμένες συνθήκες χρήσης· για τα βοτανικά, όπως το dong quai, δεν υπάρχουν εγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας — οι διαδικασίες παρέμειναν «σε εκκρεμότητα» ¹⁰.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να περιμένετε να βρείτε, σε μια ετικέτα ή σε μια σελίδα προϊόντος, φράσεις όπως «το dong quai συμβάλλει σε…» συνδεδεμένες με μια λειτουργία του οργανισμού. Αυτό που είναι δυνατόν να γίνει — και αυτό κάνει αυτός ο οδηγός — είναι να περιγραφεί τι εξέτασαν οι μελέτες και τι βρήκαν, με τη σχετική παραπομπή, χωρίς να μετατραπεί αυτό σε υπόσχεση αποτελέσματος.

Οι βιταμίνες και τα μέταλλα που περιέχονται σε ένα σκεύασμα ακολουθούν διαφορετικούς κανόνες. Στα Ζελεδάκια για Ορμονική Ισορροπία, ο ψευδάργυρος (5 mg), η βιταμίνη B6 (1,5 mg) και η βιταμίνη D3 (10 µg) έχουν τιμές αναφοράς θρεπτικών συστατικών που αναγράφονται στην ετικέτα (50%, 107% και 200% της ΤΑΘ ανά μερίδα 2 ζελεδακιών, αντίστοιχα) και μπορούν να συνοδεύονται από τους αντίστοιχους εγκεκριμένους ισχυρισμούς, όταν εφαρμόζονται. Το dong quai, η μάκα, το shatavari και ο κρόκος είναι βοτανικά και δεν έχουν εγκεκριμένους ισχυρισμούς.

Αυτό το πλαίσιο εξηγεί γιατί οι οδηγοί βοτανικών συστατικών γράφονται περιγραφικά: η τεκμηρίωση παρουσιάζεται ως δημοσιευμένη έρευνα, όχι ως εγγυημένο όφελος. Αν θέλετε να καταλάβετε πώς αυτό εφαρμόζεται σε μια συγκεκριμένη ρουτίνα, εξερευνήστε τη συλλογή Υγεία της Γυναίκας.