Η βιταμίνη C έχει πραγματικά οφέλη, αλλά πολλοί από τους επαίνους που της αποδίδονται υπερβάλλουν σε σχέση με ό,τι μπορεί να αποδείξει η επιστήμη. Η βιταμίνη C συμβάλλει στον φυσιολογικό σχηματισμό κολλαγόνου, στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες 1. Αυτά είναι τα οφέλη με τη μεγαλύτερη υποστήριξη. Τα υπόλοιπα — ότι το κρυολόγημα υποχωρεί, ότι το δέρμα αποκτά ορατή λάμψη, ότι υπάρχει προστασία από σοβαρές ασθένειες — είναι, στην καλύτερη περίπτωση, πρόωρα.
Σε αυτό το άρθρο ξεχωρίζουμε ό,τι είναι καλά τεκμηριωμένο από ό,τι είναι υπερβολή, με τα νούμερα των μελετών στο πλαίσιό τους: τύπο μελέτης, πληθυσμό και διάρκεια. Αν ψάχνεις πρακτικές πληροφορίες για δόση, ασφάλεια ή μορφή, έχουμε ξεχωριστούς οδηγούς για τη ημερήσια δόση και το ανώτατο όριο και για το ζελεδάκι ή χάπι.
Τι είναι η βιταμίνη C και γιατί τη χρειάζεται ο οργανισμός;
Η βιταμίνη C, γνωστή και ως ασκορβικό οξύ, είναι υδατοδιαλυτή βιταμίνη. Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός δεν μπορεί να την αποθηκεύσει σε μεγάλες ποσότητες — ό,τι περισσεύει αποβάλλεται με τα ούρα. Γι' αυτό πρέπει να την προσλαμβάνουμε τακτικά μέσω της διατροφής ή συμπληρωμάτων.
Ο οργανισμός χρησιμοποιεί τη βιταμίνη C σε πολλές λειτουργίες. Η πιο γνωστή είναι η παραγωγή κολλαγόνου, μιας πρωτεΐνης που δίνει δομή στο δέρμα, στα οστά, στα αιμοφόρα αγγεία και στους τένοντες. Χωρίς αρκετή βιταμίνη C, το κολλαγόνο δεν σχηματίζεται σωστά — αυτό ανακάλυψαν με τον χειρότερο τρόπο οι ναυτικοί, με το σκορβούτο, πριν από αιώνες.
Επιπλέον, η βιταμίνη C είναι αντιοξειδωτικό: βοηθά στην εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών, ασταθών μορίων που μπορούν να βλάψουν τα κύτταρα. Η οξειδωτική βλάβη σχετίζεται με τη γήρανση και διάφορες χρόνιες παθήσεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η επιπλέον λήψη βιταμίνης C προλαμβάνει αυτές τις παθήσεις — μια σημαντική διάκριση που αναλύουμε παρακάτω.
Η βιταμίνη C είναι επίσης σημαντική για το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι συγκεντρώσεις της βιταμίνης C στο πλάσμα και στα λευκοκύτταρα πέφτουν γρήγορα κατά τη διάρκεια λοιμώξεων και περιόδων στρες, και η συμπληρωματική λήψη έχει συσχετιστεί με βελτιώσεις σε συστατικά του ανοσοποιητικού, όπως η δραστηριότητα των φυσικών φονικών κυττάρων (natural killer) και ο πολλαπλασιασμός των λεμφοκυττάρων 2.
Τι δείχνει πραγματικά η επιστήμη για τα οφέλη της βιταμίνης C
Η πιο στέρεη απόδειξη αφορά την πρόληψη της ανεπάρκειας. Μια διατροφή φτωχή σε βιταμίνη C οδηγεί σε συμπτώματα όπως κόπωση, φλεγμονή των ούλων, ξηρό δέρμα και κακή επούλωση. Σε σοβαρές περιπτώσεις, σκορβούτο. Για τους περισσότερους ανθρώπους που τρώνε φρούτα και λαχανικά, αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα.
Υπάρχουν επίσης μελέτες για τη βιταμίνη C και το κρυολόγημα. Μια μετα-ανάλυση Cochrane με 29 συγκρίσεις δοκιμών και 11.306 συμμετέχοντες έδειξε ότι η τακτική λήψη συμπληρώματος δεν μείωσε τη συχνότητα του κρυολογήματος στον γενικό πληθυσμό, αλλά συντόμευσε τη διάρκειά του κατά περίπου 8% στους ενήλικες και 14% στα παιδιά 3. Μια μεταγενέστερη μετα-ανάλυση, με 15 συγκρίσεις από 10 δοκιμές σε υγιή άτομα, βρήκε μείωση 15% στη βαρύτητα των συμπτωμάτων του κρυολογήματος με δόσεις τουλάχιστον 1 g την ημέρα 4. Κανένα από αυτά τα αποτελέσματα δεν ισοδυναμεί με πρόληψη του κρυολογήματος.
Για το δέρμα, τα διαθέσιμα δεδομένα αφορούν κυρίως την τοπική εφαρμογή. Μια συστηματική ανασκόπηση 7 τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών, με 139 συμμετέχοντες συνολικά, κατέληξε ότι η βιταμίνη C που εφαρμόζεται στο δέρμα βελτίωσε την απαλότητα, μείωσε τις ρυτίδες και άνοιξε τη χρώση σε άτομα με μέλασμα ή φωτοβλάβη — αλλά η ενυδάτωση βελτιώθηκε εξίσου στα σημεία που αντιμετωπίστηκαν με βιταμίνη C και με εικονικό σκεύασμα (placebo) 5. Αυτά αφορούν κρέμες, όχι ζελεδάκια.
Υπάρχει επίσης έρευνα για τη βιταμίνη C και τη σχέση της με χρόνιες παθήσεις. Μια ανασκόπηση Cochrane για τη συμπληρωματική λήψη βιταμίνης C ως μεμονωμένου θρεπτικού συστατικού, σε δοκιμές διάρκειας τουλάχιστον τριών μηνών, δεν βρήκε συνεπή στοιχεία οφέλους στα κλινικά συμβάντα καρδιαγγειακών παθήσεων 6. Το ειλικρινές συμπέρασμα είναι: δεν γνωρίζουμε αν η βιταμίνη C έχει κάποια επίδραση σε αυτές τις παθήσεις.
Σε τι χρησιμεύει λοιπόν η βιταμίνη C;
Αν κάποιος σε ρωτήσει σε τι χρησιμεύει η βιταμίνη C, η σωστή απάντηση είναι: για να διατηρείται ο οργανισμός σε φυσιολογική λειτουργία. Πιο συγκεκριμένα:
Αυτά είναι τα οφέλη που υποστηρίζει η επιστήμη. Όλα τα υπόλοιπα — λαμπερό δέρμα, δυνατά μαλλιά, επιπλέον ενέργεια — είναι εικασίες ή υπερβολή.
Βιταμίνη C και απορρόφηση σιδήρου: πότε έχει πραγματικά σημασία
Η ιδέα ότι η βιταμίνη C βοηθά στην απορρόφηση του σιδήρου είναι δημοφιλής, αλλά οι κλινικές δοκιμές είναι λιγότερο ενθουσιώδεις από τη θεωρία. Σε μια τυχαιοποιημένη, ανοιχτή κλινική δοκιμή σε ενήλικες με σιδηροπενική αναιμία, συγκρίθηκε ένα δισκίο 100 mg από του στόματος σιδήρου μαζί με 200 mg βιταμίνης C με το ίδιο δισκίο σιδήρου μόνο του, τρεις φορές την ημέρα για 3 μήνες. Οι συγγραφείς κατέληξαν ότι η βιταμίνη C δεν ήταν απαραίτητη για την αποτελεσματικότητα του από του στόματος σιδήρου σε αυτόν τον πληθυσμό 7.
Δηλαδή: η βιταμίνη C αυξάνει την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου σε πειραματικές συνθήκες, αλλά σε άτομα με αναιμία που ήδη λαμβάνουν σίδηρο, το επιπλέον όφελος δεν επιβεβαιώθηκε. Αν έχεις αναιμία, η απόφαση για συμπληρωματική λήψη σιδήρου και βιταμίνης C πρέπει να λαμβάνεται με έναν επαγγελματία υγείας.
Βιταμίνη C για ενήλικες: ποιος χρειάζεται πραγματικά συμπλήρωμα;
Οι περισσότεροι ενήλικες προσλαμβάνουν αρκετή βιταμίνη C μέσω της διατροφής. Ένα μέτριο πορτοκάλι περιέχει περίπου 70 mg, και οι ημερήσιες ανάγκες κυμαίνονται γύρω στα 100 mg για τους άνδρες και 80 mg για τις γυναίκες (τιμές που ποικίλλουν ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση υγείας). Αν τρως φρούτα και λαχανικά, πιθανότατα δεν χρειάζεσαι συμπλήρωμα.
Αλλά υπάρχουν ομάδες που μπορεί να ωφεληθούν:
Αν δεν ανήκεις σε αυτές τις ομάδες, ένα συμπλήρωμα βιταμίνης C είναι πιθανόν περιττό. Αλλά δεν βλάπτει κιόλας, εντός των συνιστώμενων δόσεων — για να δεις πού βρίσκεται το όριο, δες τον οδηγό για τη ημερήσια δόση και το ανώτατο όριο.
Βιταμίνη C από ποια ηλικία;
Και τα παιδιά χρειάζονται βιταμίνη C, σε μικρότερες ποσότητες, και συνήθως την παίρνουν από τη διατροφή. Οι τιμές αναφοράς πρόσληψης των Εθνικών Ακαδημιών των ΗΠΑ — η ποσότητα που πρέπει να προέρχεται από τη διατροφή κάθε μέρα, όχι δόση συμπληρώματος — είναι: 15 mg από 1 έως 3 ετών, 25 mg από 4 έως 8 ετών και 45 mg από 9 έως 13 ετών· από τα 14 έτη πλησιάζουν τις τιμές των ενηλίκων (πηγή: NIH Office of Dietary Supplements, ενημερωτικό δελτίο για τη βιταμίνη C). Οι τιμές αυτές δεν αποτελούν οδηγία να δοθεί συμπλήρωμα σε παιδί· το αν ένα παιδί χρειάζεται συμπλήρωμα είναι ερώτηση για τον παιδίατρο ή τον φαρμακοποιό.
Τα περισσότερα παιδιά λαμβάνουν αρκετή βιταμίνη C με μια φυσιολογική διατροφή. Τα συμπληρώματα συνιστώνται μόνο αν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος — όπως μια πολύ περιοριστική δίαιτα ή μια ιατρική κατάσταση. Ποτέ μη δίνεις συμπληρώματα σε παιδιά χωρίς να μιλήσεις με παιδίατρο. Έχουμε ξεχωριστό άρθρο για τη βιταμίνη C για παιδιά με περισσότερες λεπτομέρειες.
Πού οι δημοφιλείς ισχυρισμοί ξεπερνούν τα δεδομένα
Υπάρχουν αρκετοί ισχυρισμοί για τη βιταμίνη C που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και η επιστήμη δεν τους επιβεβαιώνει:
10% έκπτωση για την αρχή ✨
Εγγράψου στο newsletter μας και λάβε αμέσως τον κωδικό καλωσορίσματος. Νέα, συμβουλές και αποκλειστικές προσφορές.
Με την εγγραφή, συμφωνείς να λαμβάνεις ενημερώσεις μάρκετινγκ από την Tutti Bear. Μπορείς να διαγραφείς οποιαδήποτε στιγμή. Δες την Πολιτική Απορρήτου και τους Όρους Χρήσης .
Όλα έτοιμα! 10% έκπτωση ❤️
WELLCOME10
Χρησιμοποίησε τον κωδικό στην πρώτη σου παραγγελία!
Αυτοί οι ισχυρισμοί είναι δημοφιλείς επειδή η βιταμίνη C είναι φθηνή και ασφαλής, και επειδή οι άνθρωποι θέλουν να πιστεύουν σε απλές λύσεις. Αλλά η επιστήμη δεν υποστηρίζει τους περισσότερους.
Αλλάζει κάτι η μορφή των ζελεδάκιων;
Δεν υπάρχουν μελέτες που να συγκρίνουν άμεσα τα ζελεδάκια με τα δισκία βιταμίνης C, οπότε δεν μπορούμε να πούμε ότι η μία μορφή είναι καλύτερη από την άλλη. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι η βιταμίνη C είναι υδατοδιαλυτή και απορροφάται στο έντερο· αυτό που μετράει είναι η συνολική δόση και η τακτικότητα, όχι η μορφή.
Η μορφή μπορεί, ωστόσο, να επηρεάσει την τήρηση της λήψης. Τα ζελεδάκια είναι πρακτικά και έχουν ευχάριστη γεύση, κάτι που βοηθά όσους δυσκολεύονται να καταπιούν δισκία. Από την άλλη, συνήθως περιέχουν γλυκαντικά — τα ζελεδάκια TuttiBear χρησιμοποιούν μαλτιτόλη, μια πολυόλη — και η υπερβολική κατανάλωση πολυολών μπορεί να έχει υπακτική δράση, όπως αναφέρεται και στις ίδιες τις ετικέτες.
Αν θέλεις να συγκρίνεις τις μορφές με περισσότερες λεπτομέρειες, δες τον οδηγό βιταμίνη C σε ζελεδάκια ή χάπια.
Τι λένε οι ετικέτες των προϊόντων TuttiBear
Αρκετά προϊόντα TuttiBear περιέχουν βιταμίνη C, σε διαφορετικές δόσεις ανά μερίδα 2 ζελεδάκια:
Για να μπει σε πλαίσιο: οι δοκιμές για το κρυολόγημα χρησιμοποίησαν δόσεις τουλάχιστον 1 g την ημέρα (1000 mg) 4, πολύ πάνω από τις δόσεις αυτών των ετικετών. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα ζελεδάκια πρέπει να λαμβάνονται σε μεγαλύτερες δόσεις — οι δόσεις των μελετών δεν είναι οδηγίες λήψης. Τα Ζελεδάκια Ανοσοποιητικού με Ηχινάκεια παρέχουν 80 mg ανά μερίδα 2 ζελεδάκια, που αντιστοιχεί στο 100% του ΤΠΑ, όχι στη δόση που χρησιμοποιήθηκε στις δοκιμές για το κρυολόγημα.
Αν ψάχνεις προϊόν με βιταμίνη C ως κεντρικό θρεπτικό συστατικό, μπορείς να δεις τη συλλογή Ζελεδάκια Βιταμίνης C ή τη σελίδα του συστατικού Βιταμίνη C.
Βιταμίνη C και κολλαγόνο: τι δείχνουν οι μελέτες
Η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για τη σύνθεση του κολλαγόνου, και γι' αυτό εμφανίζεται συχνά μαζί με συμπληρώματα κολλαγόνου. Σε μια τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, διασταυρούμενη δοκιμή με 8 υγιείς άνδρες, η λήψη ζελατίνης εμπλουτισμένης με βιταμίνη C πριν από διαλειμματική άσκηση αύξησε τη σύνθεση κολλαγόνου 8. Είναι μια μικρή μελέτη σε συγκεκριμένο πληθυσμό, αλλά δείχνει τον ρόλο της βιταμίνης C σε αυτή τη διαδικασία.
Στα συμπληρώματα κολλαγόνου, οι δοκιμές χρησιμοποιούν πολύ διαφορετικές δόσεις βιταμίνης C. Σε μια τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο δοκιμή με 87 γυναίκες 40 έως 65 ετών για 16 εβδομάδες, η καθημερινή λήψη 5 g υδρολυμένου κολλαγόνου με 80 mg βιταμίνης C βελτίωσε την πυκνότητα του χορίου, την υφή του δέρματος και τη σοβαρότητα των ρυτίδων, αλλά δεν είχε σημαντική επίδραση στην ελαστικότητα ή την ενυδάτωση 9. Τα Ζελεδάκια με Κολλαγόνο παρέχουν 24 mg βιταμίνης C ανά μερίδα 2 ζελεδάκια, μαζί με 1000 mg υδρολυμένου κολλαγόνου — δόση βιταμίνης C χαμηλότερη από αυτή της μελέτης, κάτι φυσιολογικό, γιατί εκεί η βιταμίνη C ήταν μέρος ενός συγκεκριμένου πρωτοκόλλου και όχι σύσταση λήψης.
Αν θέλεις να εμβαθύνεις στη σχέση κολλαγόνου και βιταμίνης C, δες τη σελίδα του συστατικού Κολλαγόνο και το άρθρο Κολλαγόνο: ημερήσια δόση και πώς να την πετύχεις.
Ασφάλεια: τι πρέπει να ξέρεις
Η βιταμίνη C είναι γενικά καλά ανεκτή στις δόσεις που υπάρχουν στις τροφές και στα περισσότερα συμπληρώματα. Πολύ υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν γαστρεντερική ενόχληση. Για το ανώτατο όριο και τις περιπτώσεις όπου η λήψη συμπληρώματος απαιτεί προσοχή, δες το άρθρο Βιταμίνη C: κάνει κακό;.
Σε περίπτωση εγκυμοσύνης, θηλασμού, ασθένειας ή λήψης φαρμάκων, μίλησε με έναν επαγγελματία υγείας πριν πάρεις συμπλήρωμα. Αυτό ισχύει και για όσους παίρνουν φάρμακα χρόνια, γιατί η βιταμίνη C μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση ορισμένων φαρμάκων.
Αν παίρνεις φάρμακα σε χρόνια βάση, μίλησε με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου πριν πάρεις συμπλήρωμα: η βιταμίνη C μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση ορισμένων φαρμάκων.
Τι να κάνεις με αυτές τις πληροφορίες;
Αν θέλεις να εξασφαλίσεις ότι παίρνεις αρκετή βιταμίνη C, το πρώτο βήμα είναι να κοιτάξεις τη διατροφή σου. Τα εσπεριδοειδή, το ακτινίδιο, οι φράουλες, οι πιπεριές, το μπρόκολο και τα λάχανα είναι καλές πηγές. Αν πιστεύεις ότι μπορεί να διατρέχεις κίνδυνο ανεπάρκειας, μίλησε με έναν επαγγελματία υγείας πριν αγοράσεις συμπληρώματα.
Αν αποφασίσεις να πάρεις συμπλήρωμα, διάλεξε μια δόση εντός των συνιστώμενων ορίων — η περίσσεια αποβάλλεται, αλλά πολύ υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν γαστρεντερική ενόχληση. Και μην περιμένεις θαύματα: η βιταμίνη C είναι ένα απαραίτητο θρεπτικό συστατικό, όχι μια καθολική θεραπεία.
Τα στοιχεία για πολλά από τα οφέλη της βιταμίνης C είναι αναδυόμενα. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν ελπιδοφόρες ενδείξεις, αλλά δεν γνωρίζουμε ακόμη αρκετά για να κάνουμε ισχυρούς ισχυρισμούς. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για την υγεία — και ότι οι περισσότεροι άνθρωποι την παίρνουν ήδη σε επαρκή ποσότητα.
Συχνές ερωτήσεις
Η βιταμίνη C προλαμβάνει το κρυολόγημα;
Όχι. Μια μετα-ανάλυση Cochrane με 11 306 συμμετέχοντες έδειξε ότι η τακτική λήψη συμπληρώματος δεν μείωσε τη συχνότητα του κρυολογήματος στον γενικό πληθυσμό. Μπορεί να μειώσει τη διάρκεια κατά περίπου 8% στους ενήλικες και 14% στα παιδιά, αλλά δεν εμποδίζει να κρυολογήσεις.
Ποια είναι η συνιστώμενη ημερήσια δόση βιταμίνης C;
Οι ημερήσιες ανάγκες κυμαίνονται γύρω στα 100 mg για τους άνδρες και 80 mg για τις γυναίκες, τιμές που ποικίλλουν ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση υγείας. Οι περισσότεροι άνθρωποι παίρνουν αυτή την ποσότητα μέσω της διατροφής, με φρούτα και λαχανικά. Για το ανώτατο όριο και ειδικές περιπτώσεις, δες τον οδηγό για την ημερήσια δόση.
Η βιταμίνη C σε ζελεδάκια είναι εξίσου αποτελεσματική με τα δισκία;
Δεν υπάρχουν μελέτες που να συγκρίνουν άμεσα τις δύο μορφές, οπότε δεν μπορούμε να πούμε ότι η μία είναι καλύτερη. Η βιταμίνη C είναι υδατοδιαλυτή και απορροφάται στο έντερο· αυτό που μετράει είναι η συνολική δόση και η τακτικότητα. Η μορφή μπορεί να επηρεάσει την τήρηση της λήψης, ειδικά σε όσους δυσκολεύονται να καταπιούν δισκία.
Η βιταμίνη C φωτίζει το δέρμα αν ληφθεί από το στόμα;
Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η από του στόματος λήψη βιταμίνης C αλλάζει ορατά το δέρμα. Οι μελέτες που έδειξαν βελτιώσεις στην απαλότητα, τις ρυτίδες και τη χρώση χρησιμοποίησαν βιταμίνη C τοπικά, σε άτομα με μέλασμα ή φωτοβλάβη, και ακόμη και εκεί η ενυδάτωση δεν βελτιώθηκε περισσότερο από το εικονικό φάρμακο.
Ποιος πρέπει να σκεφτεί ένα συμπλήρωμα βιταμίνης C;
Καπνιστές, άτομα με περιοριστικές δίαιτες φτωχές σε φρούτα και λαχανικά, άτομα με προβλήματα απορρόφησης και ηλικιωμένοι μπορεί να έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανεπαρκούς πρόσληψης. Αν δεν ανήκεις σε αυτές τις ομάδες και τρως φρούτα και λαχανικά τακτικά, ένα συμπλήρωμα είναι πιθανόν περιττό.
Η βιταμίνη C βοηθά στην απορρόφηση του σιδήρου;
Η βιταμίνη C αυξάνει την απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου σε πειραματικές συνθήκες, αλλά σε μια τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή σε ενήλικες με σιδηροπενική αναιμία, η βιταμίνη C δεν ήταν απαραίτητη για την αποτελεσματικότητα του από του στόματος σιδήρου. Αν έχεις αναιμία, η απόφαση πρέπει να ληφθεί με έναν επαγγελματία υγείας.
Πηγές και βιβλιογραφία
Ενημερωτική σύνοψη δημοσιευμένης έρευνας. Τα αποτελέσματα αφορούν τις μορφές και τα άτομα που μελετήθηκαν· δεν αποτελούν υποσχέσεις για την επίδραση κανενός προϊόντος.
- Regulamento (UE) n.º 432/2012 da Comissão, que estabelece uma lista de alegações de saúde permitidas relativas a alimentos (versão consolidada no EUR-Lex). eur-lex.europa.eu
- Wintergerst ES, Maggini S, Hornig DH. Immune-enhancing role of vitamin C and zinc and effect on clinical conditions. Ann Nutr Metab. 2006;50(2):85-94. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · PMID 16373990 · DOI 10.1159/000090495
- Hemilä H, Chalker E. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2013;2013(1):CD000980. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · PMID 23440782 · DOI 10.1002/14651858.CD000980.pub4
- Hemilä H, Chalker E. Vitamin C reduces the severity of common colds: a meta-analysis. BMC Public Health. 2023;23(1):2468. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · PMID 38082300 · DOI 10.1186/s12889-023-17229-8
- Correia G, Magina S. Efficacy of topical vitamin C in melasma and photoaging: A systematic review. J Cosmet Dermatol. 2023;22(7):1938-1945. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · PMID 37128827 · DOI 10.1111/jocd.15748
- Al-Khudairy L, Flowers N, Wheelhouse R, et al. Vitamin C supplementation for the primary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database Syst Rev. 2017;3(3):CD011114. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · PMID 28301692 · DOI 10.1002/14651858.CD011114.pub2
- Li N, Zhao G, Wu W, et al. The Efficacy and Safety of Vitamin C for Iron Supplementation in Adult Patients With Iron Deficiency Anemia: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2020;3(11):e2023644. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · PMID 33136134 · DOI 10.1001/jamanetworkopen.2020.23644
- Shaw G, Lee-Barthel A, Ross ML, et al. Vitamin C-enriched gelatin supplementation before intermittent activity augments collagen synthesis. Am J Clin Nutr. 2017;105(1):136-143. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · PMID 27852613 · DOI 10.3945/ajcn.116.138594
- Žmitek K, Žmitek J, Hristov H, et al. The Effects of Dietary Supplementation with Collagen and Vitamin C and Their Combination with Hyaluronic Acid on Skin Density, Texture and Other Parameters: A Randomised, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. Nutrients. 2024;16(12). pubmed.ncbi.nlm.nih.gov · PMID 38931263 · DOI 10.3390/nu16121908
Συνεχίστε την εξερεύνηση
Εξερευνήστε το θέμα
Εξερευνήστε το θέμα
Related reads
Related reads
Βιταμίνη C: ημερήσια δόση και ανώτατο όριο
Για έναν υγιή ενήλικα, η ημερήσια δόση βιταμίνης C που αναγράφουν τα περισσότερα συμπληρώματα κυμαίνεται μεταξύ 80 και 200 mg, και η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς…
Βιταμίνη C σε ζελεδάκια ή χάπια: ποια να διαλέξετε
Η διαφορά ανάμεσα σε ένα ζελεδάκι και ένα χάπι βιταμίνης C δεν βρίσκεται στο μόριο — είναι το ίδιο, το ασκορβικό οξύ — αλλά στη δόση ανά μερίδα, στον τρόπο…
Βιταμίνη C: πώς λειτουργεί στον οργανισμό
Η βιταμίνη C (ασκορβικό οξύ) λειτουργεί στον οργανισμό με δύο βασικούς τρόπους: ως αντιοξειδωτικό, δίνοντας ηλεκτρόνια στις ελεύθερες ρίζες, και ως…
Βιταμίνη C κάνει κακό; Ασφάλεια, δόσεις και ποιοι να προσέχουν
Για τους περισσότερους ανθρώπους, η βιταμίνη C είναι ασφαλής στις συνήθεις ποσότητες της διατροφής και των συμπληρωμάτων. Το πρόβλημα δεν είναι η ίδια η…
Βιταμίνη C: πότε να την παίρνετε και αν είναι καλύτερα με φαγητό
Δεν υπάρχει μαγική ώρα για να πάρετε βιταμίνη C. Αυτό που καθορίζει το όφελος είναι η τακτικότητα της λήψης μέρα με τη μέρα, όχι η ακριβής στιγμή στο ρολόι.…
Βιταμίνη C για παιδιά: τι πρέπει να ξέρουν οι γονείς
Ναι, η βιταμίνη C είναι κατάλληλη για παιδιά, και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ακόμη και περιττή ως συμπλήρωμα — ένα παιδί που τρώει ποικιλία φρούτων…
Οφέλη των ζελεδάκια για τα μαλλιά: τι δείχνει η επιστήμη
Τα ζελεδάκια για τα μαλλιά παρέχουν βιταμίνες και μέταλλα που συμμετέχουν στον φυσιολογικό μεταβολισμό του θυλάκου της τρίχας — κυρίως βιοτίνη, ψευδάργυρο και…
Ζελεδάκια ομορφιάς: αλήθεια, οφέλη και τι να περιμένετε
Τα ζελεδάκια ομορφιάς είναι συμπληρώματα που συνδυάζουν βιταμίνες, μέταλλα και ενώσεις όπως κολλαγόνο, βιοτίνη ή υαλουρονικό οξύ, με στόχο να συμβάλλουν στην…